دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که خریدار ملکی را خریداری کرده اما فروشنده (سازنده یا مالک) از انتقال سند رسمی در دفترخانه امتناع می‌کند. این دعوا برای اثبات مالکیت و دریافت سند رسمی ملک بسیار حیاتی است و معمولاً شامل الزام به اخذ پایانکار و صورتمجلس تفکیکی نیز می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (خریدار) علیه خوانده (فروشنده یا مالک رسمی ملک).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک (صلاحیت انحصاری).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه، رسیدهای پرداخت ثمن، گواهی عدم حضور در دفترخانه، استعلام ثبتی ملک، مدارک شناسایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش منطقه‌ای ملک (که در فیش دارایی مشخص است) محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. بررسی وضعیت ثبتی ملک
- ۲. ارسال اظهارنامه
- ۳. ثبت دادخواست
- ۴. رسیدگی دادگاه
- ۵. صدور رای
- ۶. اجرای حکم (در صورت امتناع فروشنده، نماینده دادگاه سند را امضا می‌کند).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
مقدم بودنِ اخذ مفاصا حساب‌های قانونی (مالیات نقل و انتقال و شهرداری) و پلاک ثبتِی بر صدور رأی و اینکه آیا دادگاه بدون حضور فروشنده در دفترخانه حکم به تنظیم سند می‌دهد یا نماینده دادگاه امضا می‌کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرش دعوای الزام به تنظیم سند بدون داشتن پایانکار و تفکیک (در پیش‌فروش‌ها) / دیدگاه ۱: دعوا مسموع نیست و ابتدا باید پایانکار و تفکیک اخذ شود / دیدگاه ۲: دعوا به همراه الزام به اخذ پایانکار و تفکیک قابل پذیرش است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر قصد طرفین در تعیین وجه التزام عدم حضور در دفترخانه به عنوان بدل از اصل تعهد یا به همراه آن، پذیرش اعتبار مبایعه‌نامه‌های عادی در اراضي فاقد سند رسمی (مثل اوقافی یا روستایی)، نحوه احراز مالکیت رسمی خواننده از روی پاسخ استعلام ثبتی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تنظیم سند رسمی انتقال یک باب آپارتمان/ملک به پلاک ثبتی ... به انضمام کلیه خسارات دادرسی و در صورت لزوم الزام به اخذ پایانکار و صورتمجلس تفکیکی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر ملک در رهن بانک باشد چه می‌شود؟
ابتدا باید فک رهن صورت گیرد، در غیر این صورت دادگاه حکم به تنظیم سند نمی‌دهد.
آیا میتوانم بدون پایانکار دادخواست بدهم؟
بله، اما باید در خواسته خود «الزام به اخذ پایانکار و صورتمجلس تفکیکی» را نیز قید کنید.
هزینه تنظیم سند با کیست؟
طبق عرف و قانون، هزینههای قانونی تنظیم سند (حقالتحریر و حقالثبت) بر عهده طرفین است مگر در قرارداد توافق دیگری شده باشد.
اگر فروشنده مالک رسمی نباشد چه؟
باید تمام ایادی قبلی تا مالک رسمی را طرف دعوا قرار دهید.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم سند رسمی ملک و خودرو در ایران؛ مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تنظیم سند رسمی ملک ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.