دعوای الزام به انتقال سهم یا سهام شرکت — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که شخصی (سهامدار یا خریدار سهام) مدعی مالکیت سهام در یک شرکت است اما شرکت یا سهامدار دیگر از ثبت نام او در دفتر ثبت سهام یا انتقال رسمی سهام خودداری می‌کنند. این دعوا برای الزام شرکت به ثبت انتقال سهام یا الزام فروشنده به انجام تشریفات انتقال مطرح میشود. هدف، احقاق حق سهامداری و بهره‌مندی از حقوق قانونی آن است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (مدعی سهام) علیه خوانده (شرکت و یا شخصی که سهام را منتقل نکرده است).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامتگاه قانونی شرکت (مرکز اصلی شرکت).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
صورت‌جلسات مجمع، دفتر ثبت سهام، قرارداد انتقال سهام، مدارک شناسایی، گواهی‌های مالیاتی (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش اسمی سهام یا ارزش معاملاتی آن (بسته به نوع شرکت) محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه
- ۴. رسیدگی و احراز مالکیت سهام
- ۵. صدور حکم به الزام شرکت به ثبت انتقال
- ۶. اجرای حکم از طریق دایره اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در شرکتهای سهامی، انتقال سهام با نام باید در دفتر ثبت سهام شرکت ثبت شود (ماده ۴۰ لایحه اصلاحی قانون تجارت). بدون این ثبت، انتقال در برابر شرکت و اشخاص ثالث قابل استناد نیست.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت دادگاه در الزام به انتقال سهام / دیدگاه ۱: دادگاه عمومی حقوقی صالح است / دیدگاه ۲: با توجه به ماهیت تجاری، باید در دادگاه‌های تخصصی یا با رعایت تشریفات قانون تجارت رسیدگی شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا صورت‌جلسه مجمع عمومی برای انتقال سهام لازم است؟، آیا امضای مدیران شرکت برای انتقال کافی است یا نیاز به تأیید هیئت مدیره دارد؟، آیا ادعای عدم پرداخت ثمن معامله مانع از الزام به انتقال است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به انتقال رسمی [تعداد] سهم از سهام شرکت [نام شرکت] و الزام شرکت به ثبت انتقال در دفتر ثبت سهام.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای انتقال سهام نیاز به حضور در دفترخانه است؟
خیر، انتقال سهام شرکتهای سهامی در دفتر ثبت سهام شرکت انجام میشود.
اگر شرکت از ثبت انتقال خودداری کند چه باید کرد؟
باید شرکت را به عنوان خوانده دوم در دادخواست ذکر کرد.
آیا میتوانم قبل از صدور حکم، سهام را توقیف کنم؟
بله، با درخواست دستور موقت میتوان سهام را توقیف کرد.
هزینه دادرسی این دعوا چقدر است؟
بر اساس ارزش اسمی سهام محاسبه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ثبت و انواع شرکتهای تجاری در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به انتقال سهم یا سهام شرکت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.