دعوای تعدیل تقسیط مهریه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که دادگاه قبلاً حکم به پرداخت مهریه به صورت اقساطی داده است، اما اکنون وضعیت مالی زوج (پرداخت‌کننده) تغییر کرده است (مثلاً کاهش درآمد یا افزایش هزینه‌ها). زوج با اثبات این تغییر وضعیت، درخواست افزایش تعداد اقساط یا کاهش مبلغ هر قسط را دارد. این دعوا برای جلوگیری از عسر و حرج زوج مطرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (زوج) / خوانده (زوجه)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در برخی رویه‌ها مالی محسوب می‌شود، اما معمولاً غیرمالی تلقی می‌گردد)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده رای قطعی نخستین (دادگاه خانواده)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم قطعی اعسار قبلی، مدارک اثبات تغییر وضعیت مالی (فیش حقوقی جدید، اجاره‌نامه، استشهاد محلی، مدارک بیماری و غیره)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی ندارد (هر زمان که وضعیت مالی تغییر کند).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست تعدیل تقسیط
- ۲. ارجاع به شعبه صادرکننده حکم اعسار
- ۳. بررسی وضعیت مالی زوج توسط دادگاه
- ۴. صدور رای مبنی بر تعدیل (کاهش یا افزایش اقساط)
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
برای پذیرشِ تعدیل، باید «تغییرِ فاحشِ وضعیتِ مالیِ مدیون» یا «تغییرِ شاخصِ تورم» اثبات شود. بارِ اثباتِ عدمِ تواناییِ مالی بر عهدهٔ مدیون است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مبنای تعدیلِ اقساط / دیدگاه ۱: فقط تغییرِ شاخصِ تورمِ بانکِ مرکزی ملاک است / دیدگاه ۲: علاوه بر تورم، باید وضعیتِ معیشتیِ فعلیِ مدیون (هزینه‌های زندگی) بررسی شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا کاهشِ درآمدِ مدیون واقعی است یا صوری؟، آیا مدیون اموالی را برای فرار از دین منتقل کرده است؟، چه مبلغی از درآمدِ مدیون پس از کسرِ هزینه‌های ضروریِ زندگی، برای پرداختِ مهریه باقی می‌ماند؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعدیل اقساط مهریه موضوع دادنامه شماره ... به دلیل تغییر وضعیت معیشتی و کاهش توان مالی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با درخواست تعدیل، اقساط قبلی متوقف می‌شود؟
خیر، تا زمانی که رای جدید صادر نشود، باید اقساط قبلی پرداخت شود.
آیا زوجه هم میتواند درخواست تعدیل کند؟
بله، اگر ثابت کند وضعیت مالی زوج بهتر شده، میتواند درخواست افزایش مبلغ اقساط را بدهد.
چند بار می‌توان درخواست تعدیل داد؟
قانون محدودیتی نگذاشته، اما باید هر بار تغییر وضعیت مالی جدیدی اثبات شود.
آیا برای تعدیل نیاز به شهود است؟
بله، معمولاً دادگاه برای اثبات تغییر وضعیت مالی، استشهادیه محلی یا شهادت شهود را مطالبه می‌کند.
راهنمای کامل: راهنمای کامل مطالبه مهریه، نفقه، جهیزیه و اجرت‌المثل در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعدیل تقسیط مهریه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.