دعوای دستور موقت — به زبانِ ساده
دستور موقت اقدامی فوری و احتیاطی است که پیش از صدور حکم قطعی، برای جلوگیری از تضییع حقوق خواهان یا جلوگیری از تغییر وضعیت موجود صادر میشود. این دستور به معنای پیش‌داوری در ماهیت دعوا نیست و صرفاً برای حفظ وضعیت تا زمان صدور رای نهایی است. دستور موقت می‌تواند شامل توقیف مال، منع از انجام عمل یا انجام عملی خاص باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (کسی که بیم تضییع حق دارد) و خوانده (طرف مقابل دعوا).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در قالب قرار)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به اصل دعوا را دارد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادخواست دستور موقت، مدارک اثبات‌کننده فوریت (خسارت جبران‌ناپذیر)، تأمین خسارت احتمالی (مبلغی که دادگاه تعیین می‌کند).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
دستور موقت فوری است و مهلت خاصی برای صدور ندارد؛ پس از صدور، باید ظرف ۲۰ روز اصل دعوا مطرح شود (در غیر این صورت دستور لغو میشود).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی + تودیع خسارت احتمالی (مبلغی که دادگاه تعیین می‌کند).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست دستور موقت (همراه یا قبل از اصل دعوا)؛
- ۲. بررسی فوری توسط قاضی؛
- ۳. صدور قرار دستور موقت و تعیین مبلغ تأمین؛
- ۴. تودیع مبلغ تأمین توسط خواهان؛
- ۵. اجرای دستور.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
فوریتِ موضوع و ضرورتِ جلوگیری از ورودِ خسارتِ جبران‌ناپذیر، ارکانِ اصلی هستند که باید در دادخواستِ جداگانه یا ضمنِ دادخواستِ اصلی اثبات شوند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزومِ تودیعِ خسارتِ احتمالی در دعاویِ غیرمالی / دیدگاه ۱: قاضی مکلف به تعیینِ خسارتِ احتمالی است / دیدگاه ۲: در دعاویِ غیرمالی، قاضی می‌تواند بدونِ تودیعِ خسارت، دستورِ موقت صادر کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «فوریت»، میزانِ خسارتِ احتمالیِ تعیین‌شده، پذیرشِ ادلهٔ ابرازی برای اثباتِ ضرورت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور دستور موقت مبنی بر توقیف اموال خوانده (یا منع از نقل و انتقال ملک پلاک ثبتی ...) تا زمان صدور حکم قطعی در پرونده کلاسه ...
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا دستور موقت نیاز به تایید رئیس دادگاه دارد؟
بله، در اکثر موارد دستور موقت باید به تایید رئیس حوزه قضایی برسد.
آیا میتوان علیه دستور موقت اعتراض کرد؟
خیر، قرار دستور موقت غیرقابل تجدیدنظر است، اما میتوان از دادگاه صادرکننده تقاضای لغو آن را کرد.
اگر اصل دعوا رد شود، چه اتفاقی برای دستور موقت میافتد؟
دستور موقت خودبهخود لغو میشود.
آیا خسارت احتمالی قابل استرداد است؟
بله، اگر دعوای اصلی به نفع شما تمام شود یا دستور موقت لغو شود، می‌توانید آن را پس بگیرید.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ورود ثالث، تأمین خواسته و دستور موقت در دعاوی حقوقی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای دستور موقت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.