دعوای تقسیم ترکه — به زبانِ ساده
تقسیم ترکه زمانی مطرح میشود که ورثه در خصوص نحوه تقسیم اموال متوفی به توافق نرسند. در این صورت، هر یک از ورثه می‌تواند از دادگاه تقاضا کند که سهم‌الارث او را از ماترک جدا و تحویل دهد. این دعوا معمولاً پس از اخذ گواهی انحصار وراثت مطرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: یکی از ورثه؛ خوانده: سایر ورثه.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی (امور حسبی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی آخرین اقامتگاه متوفی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی انحصار وراثت، سند مالکیت اموال (در صورت وجود)، شناسنامه ورثه، استشهادیه (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی ندارد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی اموال (مالی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. اخذ گواهی انحصار وراثت
- ۲. ثبت دادخواست تقسیم ترکه
- ۳. تعیین وقت رسیدگی
- ۴. ارجاع به کارشناس برای ارزیابی و افراز (در صورت امکان)
- ۵. صدور دستور فروش (در صورت غیرقابل افراز بودن)
- ۶. اجرای حکم.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت تقسیم عین ملک غیرقابل افراز بدون اخذ گواهی پایان کار شهرداری / دیدگاه ۱: دادگاه دستور فروش صادر می‌کند و اخذ پایان کار مربوط به مرحله انتقال سند است / دیدگاه ۲: ارائه گواهی پایان کار و پاسخ استعلامات ثبتی پیش از صدور دستور فروش الزامی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوه ارزیابی اموال متوفی بر اساس قیمت روز، تشخیص قابل افراز بودن یا نبودن اموال بر اساس نظریه کارشناس.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تقسیم ترکه مرحوم [نام متوفی] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قبل از پرداخت بدهی‌های متوفی می‌توان ترکه را تقسیم کرد؟
خیر، ابتدا باید دیون و واجبات مالی متوفی از ترکه پرداخت شود.
اگر ملک قابل تقسیم نباشد چه میشود؟
دادگاه دستور فروش ملک را صادر کرده و مبلغ حاصل از فروش بین ورثه تقسیم میشود.
آیا می‌توانم فقط بخشی از اموال را تقسیم کنم؟
بله، اما بهتر است کل ترکه یکجا تعیین تکلیف شود.
هزینه کارشناس با کیست؟
هزینه کارشناس بر عهده خواهان است که در نهایت جزو هزینههای دادرسی محسوب میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ارث و ترکه در حقوق ایران: از انحصار وراثت تا تقسیم اموال ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقسیم ترکه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.