دعوای الزام به انجام تعمیرات اساسی عین مستاجره — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که عین مستأجره (ملک اجاره‌ای) نیاز به تعمیرات اساسی و کلی دارد که برای استفاده از آن ضروری است، اما موجر از انجام آن خودداری می‌کند. مستأجر با طرح این دعوا از دادگاه می‌خواهد که موجر را به انجام این تعمیرات ملزم نماید. این تعمیرات شامل مواردی است که مربوط به اصل بنا یا تأسیسات عمده است و نه تعمیرات جزئی که بر عهده مستأجر است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مستأجر / خوانده: موجر (مالک)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (غیرمنقول)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد اجاره، اظهارنامه رسمی برای مطالبه تعمیرات، نظریه کارشناس رسمی دادگستری (در صورت وجود)، تأمین دلیل (در صورت نیاز)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد، اما باید پیش از انقضای مدت اجاره باشد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی بر اساس ارزش منطقه‌ای ملک یا مبلغ مقوم شده در دادخواست محاسبه می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی به موجر
- ۲. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. صدور قرار کارشناسی (در صورت نیاز)
- ۵. صدور حکم
- ۶. صدور اجراییه و در صورت استنکاف موجر، انجام تعمیرات توسط مستأجر و کسر از اجارهبها (با اجازه دادگاه).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
پیش‌شرط دعوای الزام به انجام تعمیرات اساسی، ارسال اظهارنامه رسمی به موجر و جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین نوع خسارات و اساسی بودن تعمیرات پیش از طرح دعوا است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
امکان یا عدم امکان اجرای تعمیرات اساسی توسط مستأجر و مطالبه هزینه‌ها بدون اجازه دادگاه / دیدگاه ۱: مستأجر مطلقاً حق ندارد بدون اجازه دادگاه اقدام به تعمیرات کند و هزینه مطالبه کند / دیدگاه ۲: در صورت فوریت و امتناع موجر، مستأجر می‌تواند پس از جلب نظر دادگاه یا کارشناس تعمیر کرده و هزینه را مطالبه کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص اساسی بودن یا کلی جزئی بودن تعمیرات (تعمیرات جزئی به عهده مستأجر و اساسی به عهده موجر است)، تعیین میزان دقیق هزینه‌ها بر اساس نظر کارشناس، احراز امتناع موجر از انجام تعمیرات.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به انجام تعمیرات اساسی در عین مستأجره واقع در [آدرس ملک] شامل [نوع تعمیرات] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مستأجر می‌تواند خودش تعمیرات را انجام دهد و هزینه را از اجارهبها کسر کند؟
خیر، مگر با اذن دادگاه یا توافق صریح با موجر؛ در غیر این صورت ممکن است مستأجر حق مطالبه هزینه‌ها را نداشته باشد.
اگر موجر تعمیرات را انجام ندهد، آیا می‌توان قرارداد را فسخ کرد؟
بله، اگر تعمیرات اساسی مانع استفاده از ملک باشد و موجر از انجام آن امتناع کند، مستأجر حق فسخ اجاره را دارد.
هزینه کارشناس بر عهده کیست؟
در ابتدا بر عهده خواهان (مستأجر) است و در نهایت جزء خسارات دادرسی محسوب شده و از محکوم‌علیه دریافت می‌شود.
آیا این دعوا در شورای حل اختلاف قابل طرح است؟
خیر، دعاوی مربوط به اجارهبها و تعمیرات اساسی در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تخلیه ملک مسکونی و مراحل قانونی آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به انجام تعمیرات اساسی عین مستاجره ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.