دعوای ممنوع الخروج کردن — به زبانِ ساده
این اقدام زمانی صورت می‌گیرد که شخصی (طلبکار) به موجب حکم قطعی دادگاه یا سند لازم‌الاجرا، طلبی از بدهکار دارد و برای جلوگیری از خروج بدهکار از کشور تا زمان تأدیه دین، تقاضای ممنوعالخروجی او را می‌نماید. این یک ابزار فشار قانونی برای وادار کردن بدهکار به پرداخت بدهی است. این درخواست در مرحله اجرای احکام مدنی یا اجرای ثبت مطرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: محکوم‌له (طلبکار) / خوانده: محکوم‌علیه (بدهکار)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در مرحله اجرا)؛ امور اجرایی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
اجرای احکام دادگاه صادرکننده حکم قطعی یا اداره اجرای ثبت (برای اسناد لازم‌الاجرا)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم قطعی دادگاه، اجراییه، کارت ملی، درخواست کتبی به اجرای احکام
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تا زمان پرداخت کامل بدهی یا جلب رضایت طلبکار یا صدور حکم اعسار و تقسیط (در صورت پذیرش اعسار، ممنوعالخروجی ممکن است لغو شود).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی ندارد (هزینه اجرایی پرداخت شده است).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تشکیل پرونده اجرایی
- ۲. تقدیم درخواست ممنوعالخروجی به اجرای احکام
- ۳. صدور دستور توسط قاضی اجرا
- ۴. ارسال نامه به اداره گذرنامه
- ۵. ثبت در سیستم گذرنامه
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ممنوع‌الخروجیِ مالی (ماده ۱۷ قانون گذرنامه) با ممنوع‌الخروجیِ کیفری (ماده ۲۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری) کاملاً متفاوت است. در امور مالی، حتماً باید حکم قطعی صادر شده باشد یا اجراییه صادر شده باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ ممنوع‌الخروجیِ بدهکارِ مهریه قبل از صدور اجراییه / دیدگاه ۱: با استناد به قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، فقط پس از صدور اجراییه ممکن است / دیدگاه ۲: در صورت اثباتِ قصدِ فرار، دادگاه می‌تواند به عنوان دستور موقت ممنوعالخروج کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ «قصدِ فرار از دین»، میزانِ سخت‌گیری در پذیرشِ ادعایِ «سفرِ ضروریِ کاری یا درمانی»، نحوهٔ احرازِ داراییِ مدیون.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور دستور ممنوعالخروجی محکوم‌علیه [نام محکوم‌علیه] به دلیل عدم پرداخت محکوم‌به موضوع پرونده کلاسه [شماره پرونده].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ممنوعالخروجی برای مهریه هم امکان‌پذیر است؟
بله، اگر مهریه از طریق اجرای ثبت یا دادگاه مطالبه شده باشد، میتوان تقاضای ممنوعالخروجی کرد.
آیا با تقسیط مهریه، ممنوعالخروجی لغو میشود؟
بله، معمولاً با صدور حکم اعسار و پرداخت پیشقسط و اقساط، ممنوعالخروجی لغو میگردد.
مدت اعتبار ممنوعالخروجی چقدر است؟
معمولاً ۶ ماه است و پس از آن باید توسط طلبکار تمدید شود.
آیا میتوان بدون حکم دادگاه کسی را ممنوعالخروج کرد؟
خیر، مگر در موارد خاص قانونی (مانند بدهیهای مالیاتی یا بدهیهای بانکی خاص که توسط مراجع مربوطه انجام میشود).
راهنمای کامل: راهنمای جامع مراحل اجرای احکام مدنی و حقوقی در دادگاه ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ممنوع الخروج کردن ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.