دعوای تعیین امین — به زبانِ ساده
این دعوا در امور حسبی مطرح میشود و زمانی است که فردی (محجور، غایب مفقودالاثر یا جنین) نیاز به شخصی دارد تا امور مالی یا غیرمالی او را اداره کند و قیم یا ولی قهری برای او وجود ندارد. دادستان یا ذی‌نفعان می‌توانند از دادگاه تقاضا کنند تا شخصی را به عنوان امین برای اداره اموال یا امور آن فرد تعیین نماید. این یک اقدام حمایتی برای جلوگیری از تضییع حقوق اشخاص ناتوان است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: دادستان یا اشخاص ذی‌نفع (مانند ورثه یا طلبکاران). خوانده: در این دعوا معمولاً خوانده‌ای به معنای خاص وجود ندارد، اما اگر غایب باشد، اموال او موضوع دعواست.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت محجور یا محل اموال غایب.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک هویتی فرد (محجور یا غایب)، مدارک اثبات‌کننده نیاز به امین (مانند گواهی پزشکی برای حجر یا مدارک مفقود شدن)، لیست اموال، استشهاد محلی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد و هر زمان که نیاز به امین باشد قابل طرح است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست به دادگاه
- ۲. بررسی دادگاه و در صورت لزوم ارجاع به دادسرا
- ۳. صدور قرار تعیین امین
- ۴. صدور ابلاغیه برای امین
- ۵. نظارت دادستان بر عملکرد امین.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعیین امین برای اداره اموال آقای/خانم ... (غایب مفقودالاثر/محجور).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا امین میتواند اموال را بفروشد؟
خیر، امین فقط حق اداره دارد و برای فروش اموال باید از دادگاه مجوز بگیرد.
چه کسی میتواند امین شود؟
معمولاً نزدیکان فرد، در غیر این صورت دادگاه از میان معتمدین یا سازمان‌های مربوطه انتخاب میکند.
آیا امین حقوق دریافت میکند؟
بله، دادگاه میتواند حقالزحمهای را برای امین تعیین کند که از محل اموال پرداخت میشود.
تفاوت قیم و امین چیست؟
قیم برای محجورین (صغیر، مجنون) تعیین میشود، اما امین برای غایب مفقودالاثر یا در موارد خاص برای جنین یا محجورینی که قیم ندارند تعیین میگردد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حجر، قیمومت، امین و غایب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعیین امین ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.