دعوای اثبات مالکیت (مالی) — به زبانِ ساده
دعوای اثبات مالکیت زمانی مطرح میشود که خواهان مدعی مالکیت بر مالی (معمولاً غیرمنقول) است، اما سند رسمی به نام او نیست و خوانده یا اشخاص ثالث، مالکیت او را انکار می‌کنند. این دعوا برای تثبیت حق مالکیت و فراهم کردن مقدماتِ سایر دعاوی مانند خلع ید یا الزام به تنظیم سند رسمی استفاده میشود. دادگاه در این دعوا با بررسی ادله، مالکیت واقعی خواهان را احراز و حکم به تأیید آن صادر می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (مدعی مالکیت) علیه خوانده (شخصی که سند به نام اوست یا مدعی مالکیت است).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک (برای اموال غیرمنقول).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه، قولنامه، استشهادیه محلی، فیش‌های واریزی، رسیدهای پرداخت ثمن، نظریه کارشناس رسمی، شهادت شهود.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد (مرور زمان در حقوق ایران در این مورد جاری نیست). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش معاملاتی ملک (در دعاوی اموال غیرمنقول) محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست و ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۲. ارجاع به شعبه
- ۳. تعیین وقت رسیدگی
- ۴. تشکیل جلسه و بررسی ادله (استماع شهادت شهود، ارجاع به کارشناس)
- ۵. صدور رأی
- ۶. تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)
- ۷. صدور اجراییه (در صورت نیاز به ثبت در دفتر املاک).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
اثبات مالکیت نسبت به [مشخصات ملک شامل پلاک ثبتی و آدرس] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با قولنامه می‌توان مالکیت را اثبات کرد؟
قولنامه سند عادی است و در دادگاه به عنوان اماره قضایی بررسی میشود، اما برای اثبات مالکیت در املاک ثبت‌شده، باید همراه با سایر ادله باشد.
آیا این دعوا مالی است؟
بله، دعوای اثبات مالکیت مالی است و هزینه دادرسی آن بر اساس ارزش معاملاتی ملک محاسبه میشود.
اگر ملک سند رسمی داشته باشد، آیا می‌توان اثبات مالکیت خواست؟
خیر، در املاک دارای سند رسمی، باید دعوای «الزام به تنظیم سند رسمی» مطرح شود.
آیا برای اثبات مالکیت نیاز به وکیل است؟
الزامی نیست، اما به دلیل پیچیدگیهای اثبات مالکیت در املاک، حضور وکیل متخصص توصیه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع خلع ید؛ چگونه ملک غصب‌شده خود را پس بگیریم؟ ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اثبات مالکیت (مالی) ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.