دعوای اعاده وضع به حال سابق غیرمالی — به زبانِ ساده
اعاده وضع به حال سابق در دعاوی غیرمالی، زمانی مطرح می‌شود که در جریان یک دعوا، اقداماتی صورت گرفته که وضعیت ملک یا حق مورد منازعه را تغییر داده و اکنون با صدور حکم نهایی، باید آن تغییرات به حالت پیش از دعوا بازگردد. این دعوا معمولاً به عنوان یک خواسته تبعی یا مستقل پس از صدور حکم قطعی مطرح می‌شود تا آثار ناشی از اقدامات غیرقانونی یا موقت زائل گردد. این اقدام برای اجرای کامل حکم و بازگرداندن حقوق تضییع شده ضروری است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
محکوم‌له (خواهان اعاده) و محکوم‌علیه (خوانده اعاده).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده حکم قطعی بدوی (اجرای احکام مدنی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادنامه قطعی، صورت‌جلسه اجرای احکام، مدارک اثبات‌کننده وضعیت سابق.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد اما باید در جریان اجرای حکم یا بلافاصله پس از آن مطرح شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم درخواست به اجرای احکام -> بررسی توسط دادورز یا قاضی اجرای احکام -> صدور دستور اعاده وضع به حال سابق -> اجرای عملیات توسط مأمورین.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این نهاد حقوقی نیازمند صدور اجراییه و درخواست محکوم‌له یا ذی‌نفع پس از نقض حکم سابق یا رفع اثر از عملیات اجرایی است و با دعوای مستقلی مانند تخلیه یا رفع تصرف متفاوت است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص محدوده دقیق عملیات اجرایی که باید به حالت سابق بازگردد، امکان یا عدم امکان اجرای اعاده وضع به دلیل تغییر وضعیت مادی عین مستأجره یا مال غیرمالی، نحوه جبران خسارات ناشی از اجرای حکم سابق.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور دستور اعاده وضع به حال سابق نسبت به [مشخصات ملک یا حق] به دلیل [علت تغییر وضعیت].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای اعاده وضع به حال سابق نیاز به دادخواست جداگانه است؟
در بسیاری از موارد با یک درخواست ساده در اجرای احکام قابل انجام است، مگر اینکه نیاز به اثبات امر جدیدی باشد.
اگر اعاده وضع به حال سابق غیرممکن باشد چه می‌شود؟
در این صورت باید مطالبه خسارت و ارش مطرح شود.
آیا این دعوا هزینه دادرسی دارد؟
بله، به عنوان یک دعوای غیرمالی مشمول هزینه دادرسی است.
آیا خوانده میتواند به این درخواست اعتراض کند؟
بله، میتواند دلایل خود را مبنی بر عدم امکان یا عدم لزوم اعاده ارائه دهد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع صلاحیت دادگاه‌ها و احاله پرونده‌های قضایی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعاده وضع به حال سابق غیرمالی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.