دعوای اعاده دادرسی — به زبانِ ساده
اعاده دادرسی یکی از طرق فوق‌العاده شکایت از احکام قطعی دادگاه‌هاست که در موارد حصری و مشخصی در قانون آیین دادرسی مدنی پیش‌بینی شده است. این دعوا زمانی طرح میشود که پس از صدور حکم قطعی، دلایل جدیدی کشف شود یا مشخص گردد حکم بر مبنای اسناد مجعول یا شهادت دروغ صادر شده است. هدف از آن، نقض حکم قطعی و رسیدگی مجدد به پرونده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (محکوم‌علیه حکم قطعی) و خوانده (محکوم‌له حکم قطعی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در صورت عدم تقویم)؛ ترافعی؛ فوق‌العاده.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاهی که حکم قطعی را صادر کرده است (دادگاه صادرکننده حکم بدوی یا تجدیدنظر، بسته به اینکه حکم از کدام مرجع صادر شده باشد).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادخواست اعاده دادرسی، تصویر مصدق حکم قطعی، مدارک و مستندات اثبات‌کننده یکی از جهات اعاده دادرسی (مثلاً حکم قطعی مبنی بر جعلی بودن سند).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
۲۰ روز برای اشخاص مقیم ایران و ۲ ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور از تاریخ ابلاغ حکم قطعی یا اطلاع از جهات اعاده دادرسی.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (در صورت تقویم، هزینه بر اساس مبلغ تقویم شده محاسبه میشود).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست و ذکر دقیق جهت اعاده دادرسی
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه صادرکننده حکم
- ۴. بررسی اولیه جهت پذیرش یا رد دادخواست
- ۵. در صورت پذیرش، صدور قرار قبولی اعاده دادرسی و تعیین وقت رسیدگی
- ۶. رسیدگی ماهوی و صدور حکم جدید.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اعاده دادرسی از طرق فوق‌العاده شکایت از آراست و صرفاً در موارد احصاشده در ماده ۴۲۶ قانون آیین دادرسی مدنی پذیرفته میشود. توجه داشته باشید که اعاده دادرسی مانع اجرای حکم نیست مگر اینکه قرار توقف عملیات اجرایی صادر شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرش اعاده دادرسی بر اساس اسناد جدید / دیدگاه ۱: اسنادی که در زمان دادرسی وجود داشته اما در دسترس نبوده کافی است / دیدگاه ۲: سند باید حتماً پس از صدور حکم کشف شده باشد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ «مؤثر بودن» سند جدید در تغییر رأی، تشخیصِ «مجعول بودن» سندِ مورد استناد در رأی قبلی، تفسیرِ «مغایرتِ» دو حکم صادره از دادگاه‌های مختلف.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای اعاده دادرسی نسبت به دادنامه شماره ... صادره از شعبه ... دادگاه ... به دلیل کشف اسناد جدید (یا سایر جهات قانونی).
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اعاده دادرسی مانع اجرای حکم میشود؟
خیر، مگر اینکه دادگاه قرار توقف اجرای حکم را صادر کند.
آیا می‌توان برای هر حکمی اعاده دادرسی کرد؟
خیر، فقط برای احکام قطعی و در موارد حصری قانون.
آیا هزینه دادرسی اعاده دادرسی زیاد است؟
خیر، به عنوان دعوای غیرمالی محاسبه میشود.
اگر اعاده دادرسی رد شود، می‌توان دوباره درخواست داد؟
خیر، هر حکم فقط یک بار قابل اعاده دادرسی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع طرق شکایت از رأی در حقوق ایران (اعتراض به احکام دادگاه‌ها) ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعاده دادرسی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.