دعوای واخواهی — به زبانِ ساده
واخواهی روشی برای اعتراض به احکام غیابی است که توسط دادگاه صادر شده است. این دعوا زمانی مطرح میشود که خوانده در هیچ‌یک از جلسات دادگاه حضور نداشته و لایحه‌ای نیز ارسال نکرده باشد و ابلاغیه نیز به صورت واقعی به او نرسیده باشد. هدف از واخواهی، رسیدگی مجدد به پرونده در همان دادگاه صادرکننده حکم غیابی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
واخواه (محکوم‌علیه حکم غیابی) و واخوانده (محکوم‌له حکم غیابی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
تابع ماهیت دعوای اصلی (مالی یا غیرمالی)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
همان دادگاهی که حکم غیابی را صادر کرده است.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
دادخواست واخواهی، تصویر حکم غیابی، مدارک اثبات‌کننده عدم اطلاع از دعوا (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
۲۰ روز برای اشخاص مقیم ایران و ۲ ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور از تاریخ ابلاغ واقعی حکم.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی معادل هزینه دعوای اصلی (در صورت مالی بودن، بر اساس مبلغ خواسته).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست واخواهی
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه صادرکننده حکم غیابی
- ۴. رسیدگی دادگاه و صدور حکم جدید (تأیید یا نقض حکم غیابی).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
واخواهی حقِ محکوم‌علیه غایب است. مهلت آن برای اشخاص مقیم ایران ۲۰ روز و برای مقیمان خارج از کشور ۲ ماه از تاریخ ابلاغ واقعی است. در صورت ابلاغ قانونی، مهلت از تاریخ اطلاع حاصل کردن شروع میشود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ابلاغ واقعی در واخواهی / دیدگاه ۱: ابلاغ به بستگان یا خادم (ماده ۷۰ ق.آ.د.م) ابلاغ واقعی محسوب میشود / دیدگاه ۲: ابلاغ واقعی فقط ابلاغی است که شخصِ مخاطب شخصاً امضا کرده باشد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «عذر موجه» برای تأخیر در واخواهی، احرازِ «واقعی بودن» ابلاغ در پرونده‌های قدیمی، پذیرشِ ادعای عدم اطلاع از مفاد حکم.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
واخواهی نسبت به دادنامه غیابی شماره ... مورخ ... صادره از شعبه ... دادگاه ... .
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا واخواهی مانع اجرای حکم غیابی میشود؟
خیر، مگر اینکه دادگاه قرار توقف اجرای حکم را صادر کند.
اگر ابلاغ واقعی باشد، آیا میتوان واخواهی کرد؟
خیر، در صورت ابلاغ واقعی، حکم حضوری محسوب میشود.
آیا واخواهی هزینه دادرسی دارد؟
بله، معادل هزینه دادرسی دعوای اصلی.
آیا میتوان به جای واخواهی، تجدیدنظرخواهی کرد؟
خیر، برای احکام غیابی ابتدا باید واخواهی کرد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع طرق شکایت از رأی در حقوق ایران (اعتراض به احکام دادگاه‌ها) ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای واخواهی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.