دعوای برداشتن مهر و موم ترکه — به زبانِ ساده
برداشتن مهر و موم ترکه فرآیندی است که پس از مهر و موم شدن اموال متوفی، برای دسترسی به اموال جهت تقسیم یا پرداخت دیون انجام می‌شود. این درخواست زمانی مطرح می‌شود که ورثه یا ذینفعان بخواهند اموال را از حالت توقیف خارج کنند. این اقدام معمولاً پس از صدور گواهی انحصار وراثت یا رفع نیاز به مهر و موم صورت می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان هر یک از ورثه یا وصی یا بستانکاران هستند. خوانده سایر ورثه یا اشخاصی هستند که درخواست مهر و موم کرده‌اند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
امور حسبی (غیرترافعی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی آخرین اقامتگاه متوفی (همان دادگاهی که دستور مهر و موم را صادر کرده است).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی فوت، گواهی انحصار وراثت، صورت‌جلسه مهر و موم ترکه، مدارک شناسایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم دادخواست به دادگاه صادرکننده دستور مهر و موم -> بررسی دادگاه و احراز شرایط -> صدور دستور رفع مهر و موم -> حضور مدیر دفتر دادگاه در محل و تنظیم صورت‌جلسه رفع مهر و موم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این درخواست باید توسطِ کسی که درخواستِ مهر و موم کرده یا یکی از ورثه یا اشخاصِ ذی‌نفع ارائه شود؛ رفعِ مهر و موم میتواند نسبت به تمامِ ترکه یا بخشی از آن باشد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزومِ حضورِ تمامیِ ورثه / دیدگاه ۱: حضورِ تمامیِ ورثه برای رفعِ مهر و موم الزامی است / دیدگاه ۲: حضورِ اکثریتِ ورثه یا نمایندهٔ قانونیِ آن‌ها کافی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ کفایتِ دلایل برای رفعِ مهر و موم، نحوهٔ صورت‌برداریِ مجدد از اموال، تعیینِ تکلیفِ اموالی که در زمانِ مهر و موم صورت‌برداری نشده‌اند.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
درخواست رفع مهر و موم از ترکه متوفی به نام [نام متوفی].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای رفع مهر و موم نیاز به حضور همه ورثه است؟
حضور همه الزامی نیست اما بهتر است اطلاع داشته باشند.
اگر اموال در شهرهای مختلف باشد چه باید کرد؟
دادگاه میتواند به دادگاههای دیگر نیابت دهد.
آیا می‌توان بخشی از ترکه را رفع مهر و موم کرد؟
بله، اگر نیاز به کل اموال نباشد.
هزینه رفع مهر و موم چقدر است؟
هزینه دادرسی غیرمالی به همراه هزینه ایاب و ذهاب مامور دادگاه.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ارث و ترکه در حقوق ایران: از انحصار وراثت تا تقسیم اموال ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای برداشتن مهر و موم ترکه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.