دعوای تقسیم مالی (اختلاف در مالکیت)- مالی منقول — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که مال منقول مشاعی (مانند خودرو، ماشین‌آلات یا وجه نقد) بین چند شریک وجود داشته باشد و بر سر میزان سهم یا اصل مالکیت اختلاف ایجاد شده باشد و شرکا نتوانند بر سر تقسیم آن به توافق برسند. دادگاه ابتدا به اختلاف در مالکیت رسیدگی کرده و سپس دستور به تقسیم (از طریق افراز یا فروش و تقسیم ثمن) می‌دهد. این دعوا برای پایان دادن به وضعیت مشارکت و اختصاص سهم هر یک از شرکا به صورت مفروز به کار می‌رود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: هر یک از شرکای مال منقول مشاع / خوانده: سایر شرکایی که در مالکیت یا نحوه تقسیم با خواهان اختلاف دارند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شورای حل اختلاف (تا نصاب قانونی مالی) یا دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع مال منقول.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت یا مدارک مثبت اشتراک در مالکیت مال منقول، دلیل یا اماره بر اختلاف، استعلامات مربوطه، کارت ملی و شناسنامه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
فاقد مهلت مرور زمان خاصی است زیرا دعاوی مالکیت مشاعی تا زمانی که باقی هستند قابل طرحند؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش ریالی سهمخواهی یا ارزش کل مال منقول مطابق با تعرفه دعاوی مالی در امور حقوقی محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. مراجعه به دفتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت دادخواست تقسیم مال منقول با رفع اختلاف در مالکیت.
- ۲. ارجاع پرونده به شعبه صالح و تعیین وقت رسیدگی.
- ۳. دعوت از طرفین، بررسی اسناد و در صورت نیاز ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری برای ارزیابی و تعیین قابلیت تقسیم یا فروش.
- ۴. صدور حکم بر اساس نظر کارشناس.
- ۵. صدور اجراییه و اجرای حکم (فروش مال مشاع از طریق مزایده و تقسیم وجه حاصل بین شرکا در صورت غیرقابل تقسیم بودن).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
تعیین دقیق مشخصات مال منقول و ارزش روز آن در زمان تقدیم دادخواست بسیار حیاتی است، زیرا در صورت قابلیت تقسیم نبودن، دستور فروش صادر میشود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش ادعای تصرف به عنوان اماره مالکیت، نحوه ارزیابی و قیمت‌گذاری مال منقول توسط کارشناس، امکان یا عدم امکان افراز مال منقول بدون ورود خسارت فاحش.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای رسیدگی و احراز مالکیت مشاعی و تقسیم مال منقول (یک دستگاه خودروی وانت به شماره پلاک ...) از طریق فروش و تقسیم ثمن با جلب نظر کارشناس.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای تقسیم مال منقول حتماً باید اختلاف در مالکیت وجود داشته باشد؟
خیر، اگر اختلاف در مالکیت نباشد معمولاً از طریق دادخواست افراز یا دستور فروش اقدام میشود، اما وجود اختلاف در مالکیت، دعوا را ترافعی و نیازمند رسیدگی قضایی می‌کند.
اگر مال منقول قابل تقسیم نباشد تکلیف چیست؟
دادگاه حکم به فروش مال از طریق مزایده و تقسیم وجه حاصل از فروش بین شرکا به نسبت سهمشان می‌دهد.
مرجع صالح برای این دعوا کجاست؟
بسته به ارزش ریالی مال، شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع مال صالح است.
هزینههای کارشناسی به عهده چه کسی است؟
در ابتدا به عهده خواهان است که در نهایت جزو هزینههای دادرسی از خوانده مطالبه میشود. ---
راهنمای کامل: راهنمای جامع افراز، تقسیم و تعیین تکلیف مشاعات در املاک مشاع ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقسیم مالی (اختلاف در مالکیت)- مالی منقول ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.