دعوای الزام به تحویل ملک معوض — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شخصی (معمولاً سازنده یا فروشنده) متعهد شده باشد در قبال دریافت ملک یا مبلغی، ملک دیگری را به عنوان معوض به خواهان تحویل دهد اما از انجام تعهد خودداری می‌کند. این دعوا در قراردادهای مشارکت در ساخت یا تهاتر املاک بسیار شایع است. خواهان با طرح این دعوا الزام خوانده به تحویل ملک معوض را از دادگاه می‌خواهد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ذینفع قرارداد (مالک یا خریدار)؛ خوانده: متعهد (سازنده یا فروشنده).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد (مبایعه‌نامه یا مشارکت‌نامه)، مدارک اثبات مالکیت (در صورت وجود)، اظهارنامه ارسالی برای تحویل ملک.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد، اما باید در زمان مقرر در قرارداد اقدام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (بر اساس ارزش معاملاتی ملک).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ارسال اظهارنامه، تنظیم دادخواست، ثبت در دفاتر خدمات قضایی، ارجاع به شعبه، رسیدگی، صدور حکم، صدور اجراییه، تحویل ملک توسط واحد اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در این دعوا، «تعیینِ دقیقِ ملکِ معوض» (مشخصاتِ ثبتی و پلاک) بسیار مهم است؛ اگر ملکِ معوض دقیقاً مشخص نباشد، دادگاه به دلیلِ «مبهم بودنِ خواسته» قرارِ رد صادر می‌کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوهٔ محاسبهٔ ارزشِ ملکِ معوض / دیدگاه ۱: ارزشِ ملک باید در زمانِ صدورِ حکم محاسبه شود / دیدگاه ۲: ارزشِ ملک باید بر اساسِ توافقِ اولیه و قیمتِ زمانِ قرارداد محاسبه شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا قاضی برای تعیینِ ملکِ معوض، «کارشناس» تعیین می‌کند یا صرفاً بر اساسِ قراردادِ طرفین رأی می‌دهد؟، آیا قاضی در صورتِ عدمِ تحویلِ ملکِ معوض، حکم به «پرداختِ قیمتِ روز» (بدلِ تعهد) می‌دهد یا صرفاً الزام به تحویل؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تحویل ملک معوض (یک واحد آپارتمان به پلاک ثبتی ... به مساحت ... مترمربع) به انضمام کلیه خسارات دادرسی و خسارت تأخیر در تحویل.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر ملک معوض هنوز ساخته نشده باشد چه باید کرد؟
باید علاوه بر الزام به تحویل، الزام به تکمیل و پایان کار را نیز در خواسته بگنجانید.
آیا می‌توان خسارت تأخیر در تحویل را هم گرفت؟
بله، اگر در قرارداد وجه التزام تعیین شده باشد یا طبق قانون، مطالبه خسارت امکان‌پذیر است.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه محل وقوع ملک.
اگر ملک در رهن بانک باشد چه می‌شود؟
ابتدا باید فک رهن صورت گیرد، لذا باید الزام به فک رهن نیز در دادخواست قید شود.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی استفاده از ملک و آپارتمان و حل اختلاف با همسایگان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تحویل ملک معوض ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.