دعوای الزام به پرداخت حق بیمه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که کارفرما برخلاف قانون کار و تامین اجتماعی، از پرداخت حق بیمه کارگر در دوران اشتغال خودداری کرده یا حقوق واقعی او را گزارش نکرده باشد. کارگر یا بازرسان سازمان تأمین اجتماعی می‌توانند برای احقاق حق و احتساب سوابق بیمه‌ای اقدام نمایند. این اقدام در دیوان عدالت اداری معمولاً در پی اعتراض به آرای هیأت‌های تشخیص و حل اختلاف اداره کار یا تصمیمات سازمان تأمین اجتماعی شکل میگیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: بیمه‌شده (کارگر) / خوانده: کارفرما و سازمان تأمین اجتماعی (بر حسب مورد).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (غیرترافعی یا ترافعی بسته به نحوه طرح در دیوان یا دادگاه)؛ غیرکیفری.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (در اعتراض به تصمیمات سازمان تأمین اجتماعی) و هیأت‌های حل اختلاف اداره کار (بدوی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
قرارداد کار، فیش‌های حقوقی، پرینت حساب بانکی، شهادت شهود، رای هیأت حل اختلاف اداره کار.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به آرای هیأت‌های حل اختلاف اداره کار یا سازمان تأمین اجتماعی در دیوان عدالت اداری سه ماه از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه‌های دیوان عدالت اداری یا دعاوی غیرمالی/مالی اداره کار.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. طرح شکایت در اداره کار برای احراز رابطه کارگری و کارفرمایی و الزام کارفرما به پرداخت حق بیمه
- ۲. اخذ رأی هیأت حل اختلاف
- ۳. مراجعه به سازمان تأمین اجتماعی
- ۴. در صورت استنکاف سازمان، طرح شکایت در دیوان عدالت اداری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً در صلاحیت هیئت‌های حل اختلاف اداره کار است، نه دادگاه عمومی حقوقی؛ مگر در موارد خاص که رابطه کارگری و کارفرمایی مورد انکار است و نیاز به اثبات رابطه در دادگاه دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
صلاحیت رسیدگی / دیدگاه ۱: صلاحیت مطلق با هیئت‌های اداره کار است (ماده ۱۵۷ قانون کار) / دیدگاه ۲: اگر رابطه کارگری انکار شود، ابتدا باید در دادگاه حقوقی اثبات رابطه شود، سپس به اداره کار ارجاع گردد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا قاضی ادله اثبات رابطه کارگری (فیش حقوقی، شهادت شهود، واریزی‌ها) را کافی می‌داند؟، آیا قاضی پرونده را با قرار عدم صلاحیت به اداره کار می‌فرستد؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام به احتساب سوابق بیمه و پرداخت حق بیمه معوقه مربوط به بازه زمانی [تاریخ] لغایت [تاریخ] به انضمام خسارات وارده.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کارگر خودش میتواند مستقیماً حق بیمه را به تأمین اجتماعی بدهد؟
خیر، وصول حق بیمه بر عهده کارفرماست اما کارگر میتواند الزام او را بخواهد.
مرجع اولیه برای اثبات سابقه کجاست؟
اداره کار و رفاه اجتماعی.
مهلت شکایت در دیوان عدالت اداری چقدر است؟
سه ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم سازمان.
آیا کارفرما جریمه دیرکرد هم باید بدهد؟
بله، مطابق قانون تأمین اجتماعی جریمه تأخیر تعلق میگیرد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع برقراری و دریافت مستمری بازنشستگی تامین اجتماعی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به پرداخت حق بیمه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.