دعوای مطالبه نفقه — به زبانِ ساده
نفقه عبارت است از هزینه زندگی زوجه شامل مسکن، البسه، غذا، اثاث منزل و هزینه درمان که به عهده زوج است. دعوای مطالبه نفقه زمانی مطرح می‌شود که زوج از پرداخت نفقه خودداری کند. این دعوا میتواند هم جنبه حقوقی (مطالبه نفقه ایام گذشته) و هم جنبه کیفری (ترک انفاق) داشته باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه / خوانده: زوج.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت زوجه یا زوج.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند نکاحیه، شناسنامه، استشهادیه محلی، مدارک اثبات عدم پرداخت نفقه (در صورت وجود)، حکم دادگاه مبنی بر تمکین (اگر قبلاً صادر شده باشد).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان ندارد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (بر اساس مبلغ خواسته).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست مطالبه نفقه
- ۲. تعیین نفقه توسط کارشناس رسمی دادگستری
- ۳. صدور حکم
- ۴. اجرای حکم و توقیف اموال زوج در صورت عدم پرداخت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نفقه زوجه مقدم بر تمام دیون است و در صورت عدم پرداخت، ضمانت اجرای کیفری (ترک انفاق) دارد؛ اثباتِ تمکینِ زوجه شرطِ اصلی استحقاق است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نفقه ایام گذشته / دیدگاه ۱: استحقاق زوجه حتی بدون حکم دادگاه (دین بر ذمه زوج) / دیدگاه ۲: عدم استحقاق مگر با اثباتِ توافق قبلی یا حکم دادگاه.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ نفقه تعیین‌شده توسط کارشناس، پذیرشِ ادعای زوج مبنی بر پرداخت‌های غیرنقدی (خرید مایحتاج) به عنوان نفقه، نحوه محاسبه نفقه در دوران عقد (پیش از شروع زندگی مشترک).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه نفقه معوقه از تاریخ ... لغایت زمان صدور حکم به انضمام کلیه خسارات دادرسی و حق‌الوکاله وکیل.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا زوجه‌ای که شاغل است نفقه می‌گیرد؟
بله، اشتغال زوجه مانع دریافت نفقه نیست.
اگر زوجه بدون اجازه همسر از خانه خارج شود، نفقه می‌گیرد؟
خیر، در صورت عدم تمکین عام و خاص بدون عذر شرعی، نفقه تعلق نمی‌گیرد.
آیا میتوان نفقه آینده را هم مطالبه کرد؟
بله، دادگاه میتواند نفقه جاریه را نیز در حکم لحاظ کند.
تفاوت مطالبه نفقه با ترک انفاق چیست؟
مطالبه نفقه حقوقی است و هدف دریافت پول است، اما ترک انفاق کیفری است و هدف مجازات زوج است.
راهنمای کامل: راهنمای کامل مطالبه مهریه، نفقه، جهیزیه و اجرت‌المثل در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه نفقه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.