دعوای فسخ نکاح — به زبانِ ساده
فسخ نکاح به معنای انحلال ارادی عقد نکاح از سوی یکی از زوجین به دلیل وجود عیوب خاص یا تدلیس (فریب) در ازدواج است. برخلاف طلاق که تشریفات خاص و اذن دادگاه را نیاز دارد، فسخ نکاح با اراده صاحب حق و پس از احراز شرایط قانونی در دادگاه تحقق می‌یابد. این دعوا از اختیارات قانونی زوج یا زوجه برای بر هم زدن عقد به دلیل عیوب احصاءشده در قانون یا فریب در ازدواج است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: همسری که حق فسخ دارد (زوج یا زوجه) / خوانده: همسر دیگر.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (خانواده) محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی ازدواج، گواهی پزشکی قانونی یا پزشک معتمد (برای اثبات عیوب)، شهادت شهود یا مدارک مثبته تدلیس (فریب)، شناسنامه و کارت ملی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
حق فسخ فوری است؛ یعنی به محض اینکه عیب یا تدلیس برای صاحب حق معلوم شد، باید در مدت متعارف اقدام کند و در صورت سکوت، حق فسخ ساقط می‌شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی خانواده.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست فسخ نکاح از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۳. ارجاع به پزشکی قانونی جهت معاینه و تایید عیب (در صورت ادعای عیوب جسمی) یا استماع شهادت شهود (در صورت تدلیس)
- ۴. صدور رای توسط دادگاه
- ۵. تجدیدنظرخواهی در صورت اعتراض
- ۶. ثبت فسخ در دفترخانه ازدواج و طلاق پس از قطعی شدن رای.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تایید و تنفیذ فسخ نکاح به جهت [ذکر علت مثل تدلیس یا عیب خاص] و صدور حکم به ثبت آن.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا فسخ نکاح نیاز به اجرای صیغه طلاق دارد؟
خیر، فسخ نکاح طلاق نیست و هیچیک از شرایط طلاق (مانند طهر یا حضور شاهدین طلاق) را نیازمند نیست.
آیا زن در صورت فسخ نکاح مستحق مهریه است؟
اگر فسخ به دلیل عیوبی باشد که قبل از نزدیکی بروز کرده، مهریه‌ای به زن تعلق نمی‌گیرد (به جز تدلیس که قاعده خاص خود را دارد).
منظور از فوریت در فسخ نکاح چیست؟
یعنی صاحب حق به محض اطلاع از موجبات فسخ، باید بلافاصله اقدام کند و تاخیر غیرمتعارف موجب اسقاط حق است.
آیا دادگاه می‌تواند بدون نظر پزشکی قانونی حکم فسخ صادر کند؟
در مواردی که عیوب جسمی موضوع بحث است، نظریه پزشکی قانونی یا پزشک متخصص الزامی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع نکاح، طلاق و رجوع در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای فسخ نکاح ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.