دعوای عزل امین — به زبانِ ساده
عزل امین به معنای برکناری قانونی شخصی است که از سوی دادگاه به عنوان امین (برای محجور، غایب مفقودالاثر یا جنین) تعیین شده بود، به دلیل تخلف، خیانت در امانت، فقدان شرایط لازم یا عدم توانایی در انجام وظایف. این اقدام زمانی صورت می‌گیرد که ادامه فعالیت امین به ضرر اموال مولّی‌علیه باشد. دادگاه پس از احراز موجبات عزل، امین جدید را جایگزین می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: دادستان یا اشخاص ذینفع (وراث، أقارب)؛ خوانده: امین منصوب.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (امور حسبی) صادرکننده حکم نصب امین یا محل اقامت محجور/غایب.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مستندات دال بر انتصاب قبلی امین (دادنامه)، مدارک اثبات تخلف، سوءرفتار، خیانت یا عدم صلاحیت امین فعلی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
بدون مهلت زمانی مشخص؛ مهلت اعتراض به حکم عزل ۲۰ روز از ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم درخواست عزل به دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادگاه صالح
- ۳. دعوت از امین و استماع دفاعیات وی
- ۴. بررسی ادله تخلف یا عدم صلاحیت
- ۵. صدور حکم عزل و تعیین امین موقت یا دائم جدید
- ۶. تحویل اموال به امین جدید.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر عزل [نام امین] از سمت امومت/سرپرستی غایب/محجور [نام محجور/غایب] به دلیل تخلف در انجام وظایف.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا امین معزول حق اعتراض دارد؟
بله، او میتواند در مهلت قانونی به رأی عزل اعتراض کند.
پس از عزل امین، وضعیت اموال چه می‌شود؟
دادگاه بلافاصله امین موقت یا جدیدی برای تحویل گرفتن و اداره اموال تعیین می‌کند.
آیا امین معزول باید حساب دوران تصدی خود را پس بدهد؟
بله، وی موظف است تمام حسابهای مالی و اسناد را به دادگاه یا امین جدید تحویل دهد.
چه کسانی حق درخواست عزل امین را دارند؟
دادستان و اشخاص ذینفع یا اقارب محجور و غایب.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حجر، قیمومت، امین و غایب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای عزل امین ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.