دعوای رفع حجر — به زبانِ ساده
رفع حجر دعوایی است که در پی زوال اسباب حجر (مانند بهبود بیماری روانی یا بلوغ و رشد محجور) برای اثبات اهلیت و بازگرداندن مدیریت امور مالی و شخصی به فرد مطرح می‌شود. این درخواست معمولاً توسط خود فرد پس از رفع حالت حجر یا توسط دادستان و قیم اقامه می‌گردد. با صدور حکم رفع حجر، محجور سابق به عنوان شخص کاملاً متمتع از حقوق مدنی شناخته می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: محجور سابق (یا دادستان/قیم) / خوانده: دادستان و قیم (در صورت وجود).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت محجور.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی خواهان، نظریه پزشکی قانونی یا پزشک معتمد مبنی بر بهبودی کامل، حکم قطعی حجر سابق، شهادت شهود (در صورت لزوم).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
ندارد (هر زمان که اسباب حجر برطرف شود قابل طرح است).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ثبت درخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، ارجاع به دادگاه صالح، تعیین وقت رسیدگی، ارجاع به پزشکی قانونی جهت احراز اهلیت و سلامت روان، صدور حکم رفع حجر و ابلاغ آن.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ «رشد» یا «رفعِ جنون» با نظرِ پزشکی قانونی و کارشناسانِ رسمی دادگستری است؛ صرفِ ادعای خواهان یا شهادتِ شهود معمولاً کافی نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا گزارشِ پزشکی قانونی برای قاضی اقناع‌کننده است؟، آیا قاضی شخصاً نیاز به مشاهده و گفتگو با فرد دارد؟، آیا سوابقِ رفتاریِ فرد در دورانِ حجر، مانع از پذیرشِ رشدِ فعلی است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر رفع حجر اینجانب و اثبات اهلیت و رشد به شماره دادنامه... صادر شده از دادگاه...
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسی میتواند درخواست رفع حجر کند؟
خود شخص محجور پس از بهبودی، دادستان یا قیم او میتوانند درخواست دهند.
آیا برای رفع حجر نیاز به نظریه پزشکی قانونی است؟
بله، احراز رفع حجر (بهویژه جنون یا صفه) نیازمند نظر کارشناسی پزشکی قانونی است.
آیا حکم رفع حجر عطف به ماسبق می‌شود؟
خیر، اثر حکم رفع حجر از تاریخ صدور آن به بعد است و اعمال گذشته محجور در دوران حجر همچنان تابع مقررات مربوطه است.
آیا این دعوا هزینه دادرسی مالی دارد؟
خیر، از دعاوی غیرمالی و حسبی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حجر، قیمومت، امین و غایب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای رفع حجر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.