دعوای تعیین تکلیف اموال — به زبانِ ساده
این عنوان معمولاً در مواردی به کار می‌رود که اموالِ فردی (مانند غایب مفقودالاثر، محجور، یا متوفی) بلاتکلیف مانده و نیاز به تعیینِ مدیر یا امین برای حفظ و ادارهٔ آن است. این دعوا زمانی مطرح می‌شود که ورثه یا ذی‌نفعان برای ادارهٔ اموال به توافق نرسیده یا دسترسی به مالک اصلی ممکن نیست. هدف از این اقدام، جلوگیری از تضییع، تلف یا سوءاستفاده از اموال است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان می‌تواند ورثه، ذی‌نفعان، دادستان یا طلبکاران باشد. خوانده در صورتِ غایب بودنِ مالک، خودِ غایب است (که دادستان یا امین منصوب به نمایندگی از او حضور می‌یابد).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
امور حسبی (غیرترافعی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محلِ آخرین اقامتگاهِ غایب یا محلِ وقوعِ اموال.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی خواهان، گواهی فوت (در صورت وجود)، مدارک مالکیت اموال، استشهادیه محلی یا گواهی مفقودیت، مدارک اثباتِ ذی‌نفع بودن.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد، اما باید در اسرع وقت اقدام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی امور غیرترافعی (مقطوع).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم دادخواست به دادگاه -> بررسی توسط قاضی -> صدور قرارِ تعیینِ امین یا مدیر -> آگهی در روزنامه (در صورت نیاز) -> تحویل اموال به امین یا مدیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعیین امین جهت اداره اموالِ غایب مفقودالاثر [نام غایب] به دلیلِ عدم دسترسی به ایشان.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا امین می‌تواند اموال را بفروشد؟
خیر، امین فقط حقِ اداره و حفظِ اموال را دارد و فروشِ اموال منوط به اجازهٔ دادگاه و اثباتِ ضرورت است.
آیا تعیین امین هزینه دارد؟
بله، هزینه دادرسی امور حسبی دارد و امین نیز ممکن است حقالزحمهای از محلِ اموال دریافت کند.
اگر غایب پیدا شود چه می‌شود؟
امین باید اموال را به مالکِ اصلی تحویل داده و حسابِ دورانِ تصدیِ خود را ارائه دهد.
آیا دادستان می‌تواند خودش اقدام کند؟
بله، دادستان مکلف است در صورتِ اطلاع از وجودِ اموالِ بلاتکلیف، برای تعیینِ امین اقدام کند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع صلاحیت دادگاه‌ها و احاله پرونده‌های قضایی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعیین تکلیف اموال ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.