دعوای درخواست سرپرستی طفل — به زبانِ ساده
این درخواست زمانی مطرح می‌شود که اشخاص واجد شرایط (مانند زوجین بدون فرزند، زنان بی‌سرپرست یا خویشاوندان) تقاضای سرپرستی و نگهداری از کودکان بی‌سرپرست یا بدسرپرست تحت نظارت سازمان بهزیستی را دارند. این امور به منظور حمایت از اطفال نیازمند و تأمین مصلحت و منافع عالیه آنان انجام می‌شود. روند کار شامل احراز صلاحیت متقاضیان و طی مراحل قانونی در دادگاه خانواده است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: متقاضی یا متقاضیان سرپرستی / خوانده: سازمان بهزیستی کشور (به عنوان نهاد ناظر و متولی اطفال بی‌سرپرست).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت متقاضی یا محل نگهداری طفل.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی متقاضیان، سند ازدواج (در صورت تأهل)، گواهی عدم سوءپیشینه، گواهی عدم اعتیاد، گواهی سلامت جسمی و روانی از پزشکی قانونی، مدرک شغلی و درآمدی، سند مالکیت یا اجاره‌نامه مسکن.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان ندارد؛ مهلت اعتراض به تصمیمات دادگاه ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق دعاوی غیرمالی (امور حسبی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ملی فرزندخواندگی بهزیستی و طی مراحل ارزیابی اولیه —
- ۲. معرفی از سوی بهزیستی به دادگاه خانواده —
- ۳. تقدیم دادخواست درخواست سرپرستی طفل به دادگاه —
- ۴. انجام تحقیقات اجتماعی و پزشکی قانونی —
- ۵. صدور حکم سرپرستی آزمایشی (۶ ماهه) —
- ۶. صدور حکم قطعی سرپرستی پس از دوران آزمایشی و ثبت در شناسنامه طفل.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
احراز صلاحیت اخلاقی، مالی و روانی سرپرست متقاضی بر اساس گزارش بهزیستی و رعایت مصلحت طفل مهم‌ترین رکن است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان درخواست سرپرستی برای زنان مجرد / دیدگاه ۱: به دلیل اطلاق قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست، مطلق بانوان واجد شرایط میتوانند درخواست دهند / دیدگاه ۲: اولویت مطلق با زوجین است و پذیرش درخواست زنان مجرد منحصراً با تشخیص دادگاه و در موارد خاص امکان‌پذیر است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیص مصلحت طفل، ارزیابی توانایی مالی سرپرست در تأمین آینده طفل، نحوه اجرای حکم ملاقات با سایر بستگان طفل.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم سرپرستی دائم (فرزندخواندگی) طفل [...] (پسر/دختر) تحت نظارت اداره بهزیستی مستند به قانون حمایت از کودکان و نوجوانان بی‌سرپرست و بدسرپرست.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسانی میتوانند متقاضی سرپرستی باشند؟
زوجین بدون فرزند، زنان تنها و دختران مجرد واجد شرایط، و همچنین اقارب طفل.
آیا طفل ارث میبرد؟
طفل تحت سرپرستی از سرپرست ارث نمیبرد، اما قانونگذار تکالیفی مانند وصیت تملیکی برای تأمین آینده او پیشبینی کرده است.
آیا امکان لغو سرپرستی وجود دارد؟
بله، در شرایط خاص و با حکم دادگاه بهزیستی یا دادستان میتوانند تقاضای لغو کنند.
آیا نام خانوادگی طفل تغییر میکند؟
بله، نام خانوادگی طفل به نام خانوادگی زوج سرپرست تغییر میکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حجر، قیمومت، امین و غایب در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای درخواست سرپرستی طفل ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.