دعوای صدور اجازه خروج از کشور — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که زوجه (یا فرزند صغیر) برای خروج از کشور نیاز به اذن ولی قهری یا همسر دارد و آنها بدون دلیل موجه از دادن اجازه خودداری می‌کنند. در این صورت، دادگاه با بررسی شرایط و مصلحت، میتواند جایگزین ولی یا همسر شده و اجازه خروج را صادر کند. این اقدام معمولاً در موارد اضطراری یا سفرهای ضروری (مانند درمان، تحصیل یا زیارت) کاربرد دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه یا فرزند صغیر (توسط قیم یا مادر در صورت فوت پدر). خوانده: همسر (زوج) یا ولی قهری (پدر یا جد پدری).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی طرفین، سند ازدواج (در صورت وجود)، گذرنامه (در صورت وجود)، مدارک اثبات ضرورت سفر (مانند دعوت‌نامه، گواهی پزشکی، پذیرش تحصیلی)، استشهادیه (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد؛ اما پس از صدور حکم، اعتبار آن برای خروج محدود به بازه زمانی تعیین شده در حکم است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم و ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی
- ۲. ارجاع به شعبه دادگاه خانواده
- ۳. تعیین وقت رسیدگی و ابلاغ به خوانده
- ۴. تشکیل جلسه و بررسی دلایل ضرورت سفر
- ۵. صدور حکم مبنی بر اجازه خروج
- ۶. صدور اجراییه و ارائه به اداره گذرنامه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
نیاز به اثباتِ ضرورتِ سفر (درمانی، تحصیلی یا زیارتی) یا سوءاستفادهٔ ولیِ قهری (پدر یا جد پدری) از حقِ مخالفت با خروجِ فرزندِ صغیر یا محجور.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ضرورتِ ارائهٔ تامینِ مناسب از سوی مادر برای بازگرداندنِ طفل / دیدگاه ۱: دادگاه مطلقاً بدونِ وثیقه یا تامینِ ملکیِ سنگین اجازه خروج نمی‌دهد / دیدگاه ۲: در صورتِ سفرهای زیارتیِ کوتاه یا عدمِ سابقهٔ فرار، نیاز به تامینِ سنگین نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ فوریت و ضرورتِ سفر، احرازِ سوءنیت یا لجبازیِ پدر در عدمِ امضای گذرنامه، تعیینِ میزانِ وثیقه یا تضمینِ بازگرداندنِ طفل.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر اجازه خروج از کشور زوجه/فرزند به مقصد [نام کشور] به مدت [مدت زمان] به دلیل [علت سفر].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا مادر میتواند برای فرزند صغیرش اجازه خروج بگیرد؟
بله، در صورت فوت پدر یا جد پدری یا عدم دسترسی به آنها، مادر میتواند اقدام کند.
آیا حکم دادگاه برای همیشه معتبر است؟
خیر، معمولاً برای یک سفر مشخص و بازه زمانی معین صادر میشود.
اگر همسر ممنوعالخروجی مالی داشته باشد، این حکم اثر دارد؟
خیر، حکم دادگاه خانواده نمیتواند اثر ممنوعالخروجیهای ناشی از بدهیهای مالی یا کیفری را خنثی کند.
آیا برای سفر زیارتی هم میتوان این حکم را گرفت؟
بله، اگر ضرورت سفر اثبات شود، دادگاه میتواند اجازه دهد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع صلاحیت دادگاه‌ها و احاله پرونده‌های قضایی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای صدور اجازه خروج از کشور ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.