دعوای اعتراض به ضبط ضمانتنامه یا وثیقه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که دستگاههای اجرایی یا گمرک، بدون رعایت تشریفات قانونی یا برخلاف مفاد قرارداد، اقدام به ضبط ضمانتنامه بانکی یا وثیقه تودیع‌شده توسط مؤدی یا بازرگان می‌کنند. هدف از این شکایت، ابطال تصمیم ضبط و استرداد مبلغ یا سند وثیقه است. این دعوا در دیوان عدالت اداری به عنوان مرجع رسیدگی به تظلمات از تصمیمات دولتی مطرح میشود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخص حقیقی یا حقوقی (مؤدی یا بازرگان) / خوانده: دستگاه اجرایی، گمرک یا سازمان امور مالیاتی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در صلاحیت دیوان عدالت اداری)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر ضمانتنامه یا رسید وثیقه، تصویر مکاتبات با دستگاه مربوطه، تصویر تصمیم یا ابلاغیه ضبط، مدارک اثبات‌کننده انجام تعهدات (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
۳ ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم برای اشخاص مقیم ایران و ۶ ماه برای اشخاص مقیم خارج از کشور.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی در دیوان عدالت اداری طبق تعرفه مصوب (مبلغ ثابت).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ساجد
- ۲. تنظیم دادخواست و بارگذاری مدارک
- ۳. ارجاع به شعبه بدوی
- ۴. تبادل لوایح
- ۵. صدور رأی
- ۶. امکان تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در اعتراض به ضبط ضمانتنامه یا وثیقه (موضوع قراردادهای دولتی یا امور کیفری)، اثبات اینکه تخلف از تعهدات ناشی از قوه قهریه (فورس ماژور) بوده، نقش کلیدی در پیروزی دعوا دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
مرجع صالح رسیدگی: موضوع: آیا دعوای اعتراض به ضبط ضمانتنامه بانکی حسن انجام تعهدات در صلاحیت دادگاه عمومی است یا دیوان عدالت اداری؟ / دیدگاه ۱: چون ناشی از قرارداد است، در صلاحیت دادگاه‌های عمومی حقوقی است. / دیدگاه ۲: چون اقدام توسط مقام دولتی و بر اساس اعمال نظامات دولتی صورت گرفته، در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش ادعای عدم تقصیر ضامن یا وثیقه‌گذار، تشخیص انطباق وضعیت پیش‌آمده با شرایط ضبط وثیقه، نحوه تفسیر شرط فورس ماژور در قراردادهای اداری.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
نقض تصمیم شماره [...] مورخ [...] مبنی بر ضبط ضمانتنامه بانکی شماره [...] و صدور دستور موقت مبنی بر توقف عملیات اجرایی ضبط.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان قبل از صدور رأی، از ضبط ضمانتنامه جلوگیری کرد؟
بله، با تقدیم دادخواست دستور موقت همزمان با دادخواست اصلی، می‌توان تقاضای توقف اجرای تصمیم را داشت.
آیا این دعوا در دادگاه عمومی قابل طرح است؟
خیر، به دلیل اینکه تصمیمات دستگاههای دولتی و عمومی مورد اعتراض است، در صلاحیت انحصاری دیوان عدالت اداری است.
اگر مهلت ۳ ماهه بگذرد چه میشود؟
دادخواست شما در دیوان رد میشود، مگر اینکه عذر موجهی (مانند بیماری شدید یا حوادث قهری) داشته باشید که باید اثبات شود.
آیا هزینه دادرسی بر اساس مبلغ ضمانتنامه محاسبه میشود؟
خیر، هزینه دادرسی در دیوان عدالت اداری مقطوع و غیرمالی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مالیات بر ارزش افزوده و تکالیف قانونی اصناف و بازرگانان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به ضبط ضمانتنامه یا وثیقه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.