دعوای ابطلال عملیات گمرکی منجر به متروکه شدن کالای وارداتی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که گمرک بدون رعایت تشریفات قانونی، قوانین ترخیص یا با تأخیرِ غیرموجهِ ناشی از عملکردهای اداری، کالای وارداتی را متروکه اعلام کرده و نسبت به فروش یا ضبط آن اقدام نموده باشد. واردکننده یا صاحب کالا با طرح این دعوا در دیوان عدالت اداری، تقاضای ابطلال تصمیمات و اقدامات گمرک را دارد. این دادخواست برای احیای حقوق مالکانه و جلوگیری از تضییع کالای تجاری به کار می‌رود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: صاحب کالا، واردکننده یا نماینده قانونی وی / خوانده: گمرک جمهوری اسلامی ایران (و واحد گمرکی مربوطه)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (از نظر ماهیتِ ابطلال تصمیمات دولتی، لکن مقدمه احقاق حقوق مالی است)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی)؛ محل استقرار اداره گمرک صادرکننده تصمیم
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند خرید (سیاه خرید)، قبض انبار، پروانه ترخیص یا ثبت سفارش، مکاتبات با گمرک، اعلامیه متروکه شدن کالا، کارت بازرگانی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به تصمیمات ادارات و کمیسیون‌های گمرکی وفق قانون دیوان عدالت اداری (معمولاً سه ماه از تاریخ ابلاغ برای اشخاص مقیم ایران)
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه ثنا
- ۲. تنظیم دادخواست ابطلال عملیات گمرکی و متروکه شدن
- ۳. ثبت دادخواست از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا سامانه سجد
- 4. تبادل لوایح و بررسی در شعبه بدوی دیوان
- ۵. صدور رای و در صورت اعتراض، تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری
- ۶. اجرای حکم و رفع اثر از متروکه شدن
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ تقصیر یا تخلفِ گمرک در فرآیندِ تشریفاتِ ترخیص که موجبِ گذشتِ مفرطِ زمان و در نتیجه متروکه شدنِ کالا گردیده است، نقشِ کلیدی در پذیرشِ دعوای ابطال دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ رسیدگی بین دیوان عدالت اداری و دادگاه‌های عمومی حقوقی / دیدگاه ۱: ابطال عملیاتِ گمرکی از بابِ تصمیماتِ دولتی در صلاحیتِ دیوان عدالت اداری است / دیدگاه ۲: جبران خسارتِ ناشی از متروکه شدن و احقاقِ حقوقِ مادیِ مالکان در صلاحیتِ دادگاه عمومی حقوقی است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا تاخیر در ترخیص ناشی از ترکِ فعلِ صاحبِ کالا بوده یا بروکراسیِ اداری، آیا کالای متروکه هنوز در اختیارِ گمرک است یا به سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی واگذار و فروخته شده است
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطلال عملیات گمرکی و تصمیمِ منتج به متروکه شدنِ کالای موضوعِ قبض انبار شماره [...] مقیم گمرک [...]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا همزمان با این دادخواست میتوان درخواست دستور موقت داد؟
بله، برای جلوگیری از فروش کالا توسط سازمان جمعآوری و فروش اموال تملیکی، درخواست دستور موقت توقف عملیات اجرایی ضروری است.
مرجع تجدیدنظر آرای دیوان عدالت اداری کجاست؟
شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری در تهران.
آیا طرح این دعوا مستلزم کارت بازرگانی است؟
بسته به نوع کالا، ارائه مدارک قانونی واردات الزامی است.
هزینه دادرسی چقدر است؟
بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی دیوان عدالت اداری محاسبه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مالیات بر ارزش افزوده و تکالیف قانونی اصناف و بازرگانان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطلال عملیات گمرکی منجر به متروکه شدن کالای وارداتی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.