دعوای الزام به ثبت اختراع — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که شخصی اختراعی را به ثبت رسانده اما اداره مالکیت معنوی از ثبت آن امتناع کرده یا شخصی مدعی است که حق تقدم یا حق مالکیت اختراع متعلق به اوست و باید به نام او ثبت شود. این دعوا برای الزام اداره مربوطه یا اشخاص ثالث به انجام تشریفات ثبت اختراع به نام خواهان است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (مخترع یا مدعی حق) و خوانده (اداره مالکیت معنوی یا شخص ثالث مدعی مالکیت).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی تهران (مجتمع قضایی شهید بهشتی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اظهارنامه ثبت اختراع، مدارک فنی اختراع، مکاتبات با اداره مالکیت معنوی، مدارک اثبات مالکیت یا حق تقدم.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
در صورت رد درخواست توسط اداره، معمولاً مهلت اعتراض در کمیسیون ماده ۱۷۰ وجود دارد؛ پس از آن مهلت دادخواست به دادگاه طبق قواعد عمومی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تقدیم دادخواست
- ۲. رسیدگی در دادگاه
- ۳. ارجاع به کارشناس
- ۴. صدور حکم مبنی بر الزام به ثبت
- ۵. اجرای حکم و صدور سند اختراع.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً علیه «اداره مالکیت معنوی» مطرح میشود؛ باید ثابت کنید که تمامِ شرایطِ شکلی و ماهویِ قانونِ ثبتِ اختراعات (مصوب ۱۳۸۶) رعایت شده و ردِ تقاضا توسطِ اداره، غیرقانونی بوده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مهلتِ اعتراض به تصمیمِ اداره / دیدگاه ۱: مهلتِ ۶۰ روزه (طبقِ آیین‌نامه) / دیدگاه ۲: مهلتِ قانونیِ تجدیدنظرخواهیِ عمومی (۲۰ روز) که منجر به سردرگمی در شعب میشود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ اینکه آیا اختراعِ موردِ نظر «صنعتی» است یا خیر، میزانِ سخت‌گیری در بررسیِ «گامِ ابتکاری» نسبت به ادعاهایِ مطرح‌شده در اظهارنامه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به ثبت اختراع با عنوان ... به نام خواهان و صدور ورقه اختراع.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا قبل از دادگاه باید به کمیسیون ماده ۱۷۰ مراجعه کرد؟
بله، معمولاً اعتراض به تصمیمات اداره باید ابتدا در کمیسیون مربوطه مطرح شود.
اگر اختراع قبلاً به نام دیگری ثبت شده باشد چه باید کرد؟
باید ابتدا دعوای ابطال ورقه اختراع قبلی را مطرح کرد.
آیا این دعوا در شهرستانها قابل طرح است؟
خیر، دعاوی مربوط به مالکیت صنعتی در صلاحیت دادگاههای تهران است.
آیا برای ثبت اختراع نیاز به وکیل است؟
الزامی نیست، اما به دلیل پیچیدگیهای فنی و حقوقی، توصیه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای ثبت علامت تجاری (برند) و مالکیت فکری در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به ثبت اختراع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.