دعوای تقسیط محکوم به — به زبانِ ساده
تقسیط محکوم‌به زمانی مطرح میشود که محکوم‌علیه (بدهکار) توانایی پرداخت یکجای محکوم‌به (مبلغ حکم) را ندارد و از دادگاه تقاضای پرداخت اقساطی آن را میکند. این دعوا پس از صدور حکم قطعی و در مرحله اجرای احکام یا همزمان با دادخواست اصلی مطرح میشود. دادگاه با بررسی وضعیت مالی محکوم‌علیه، در صورت احراز اعسار، حکم به تقسیط می‌دهد.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: محکوم‌علیه (بدهکار). خوانده: محکومله (طلبکار).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (اعسار)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده حکم بدوی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
استشهادیه محلی، صورت اموال و دارایی‌ها، مدارک مربوط به درآمد و هزینه‌ها، حکم قطعی دادگاه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد اما باید در زمان اجرای حکم یا حداکثر ۳۰ روز پس از ابلاغ اجراییه مطرح شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست اعسار و تقسیط
- ۲. تعیین وقت رسیدگی
- ۳. بررسی وضعیت مالی توسط دادگاه
- ۴. صدور حکم تقسیط (پیشقسط و اقساط ماهانه).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ «ملاءت» (توانایی مالی) یا «اعسار» (ناتوانی مالی) در زمانِ صدور حکم یا اجرای آن؛ بار اثباتِ اعسار بر عهدهٔ مدیون است و باید لیست اموال و استشهادیه ارائه دهد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرشِ اعسارِ تاجر / دیدگاه ۱: تاجر باید حتماً دادخواست ورشکستگی بدهد و اعسار از او پذیرفته نیست / دیدگاه ۲: تاجر میتواند برای محکومیت‌های غیرتجاری (مثل مهریه) دادخواست اعسار بدهد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ پیش‌پرداخت (پیشقسط)، تعداد اقساط ماهانه، سخت‌گیری در پذیرش شهودِ اعسار، نحوهٔ ارزیابی اموالِ معرفی‌شده.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر اعسار از پرداخت محکوم‌به موضوع دادنامه شماره ... و تقسیط آن.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با ثبت دادخواست تقسیط، اجرای حکم متوقف میشود؟
خیر، مگر اینکه دادگاه دستور موقت توقف عملیات اجرایی را صادر کند.
اگر قسطی را پرداخت نکنم چه میشود؟
محکومله میتواند تقاضای جلب و بازداشت شما را بنماید.
آیا برای تقسیط باید پیشقسط بدهم؟
بله، معمولاً دادگاه مبلغی را به عنوان پیشقسط تعیین میکند.
آیا شهود باید حتماً کارمند باشند؟
خیر، شهود باید از وضعیت مالی شما مطلع باشند و بتوانند در دادگاه شهادت دهند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مراحل اجرای احکام مدنی و حقوقی در دادگاه ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقسیط محکوم به ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.