دعوای الزام به صدور سند مالکیت — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که فروشنده یا متعهدِ انتقالِ ملک، با وجود تنظیمِ مبایعه‌نامه و دریافتِ ثمن، از حضور در دفترخانه و انتقالِ رسمیِ سندِ مالکیت به نامِ خریدار خودداری می‌کند. در این حالت، خریدار از دادگاه می‌خواهد که فروشنده را به تنظیمِ سندِ رسمیِ انتقال ملزم نماید. این دعوا یکی از شایع‌ترین دعاویِ ملکی است که برای تثبیتِ مالکیتِ خریدار و جلوگیری از مشکلاتِ آتی طرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار (یا قائم‌مقامِ او)؛ خوانده: فروشنده (یا مالکِ رسمیِ ملک در پلاکِ ثبتی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاهِ عمومیِ حقوقیِ محلِ وقوعِ ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه (قراردادِ فروش)، مدارکِ شناسایی، استعلامِ ثبتی (در صورتِ وجود)، گواهیِ عدمِ حضور در دفترخانه (در صورتِ وجود)، رسیدهای پرداختِ ثمن.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرورِ زمانِ خاصی ندارد، اما تأخیرِ طولانی ممکن است باعثِ ایجادِ ادعاهای معارض شود. مهلتِ تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخِ ابلاغِ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینهٔ دادرسی بر اساسِ ارزشِ منطقه‌ایِ ملک محاسبه می‌شود (دعوای مالی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیمِ دادخواست؛
- ۲. ثبت در دفاترِ خدماتِ قضایی؛
- ۳. ارجاع به شعبه؛
- ۴. استعلامِ ثبتی (برای اطمینان از مالکیتِ خوانده و بازداشت نبودنِ ملک)؛
- ۵. صدورِ رأی؛
- ۶. صدورِ اجراییه؛
- ۷. در صورتِ استنکافِ خوانده، حضورِ نمایندهٔ دادگاه در دفترخانه برای امضای سند.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
شرط اصلی برای دعوای الزام به صدور سند مالکیت، وجود قرارداد معتبر (مانند مبایعه‌نامه) و تسویه حساب کامل مالی یا اثبات انجام تعهدات از سوی خواهان است و در اراضی فاقد سند رسمی، قانون تعیین تکلیف وضعیت ثبتی اراضی و ساختمان‌های فاقد سند رسمی (نامطمئن) مقدمه است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکان یا عدم امکان دعوای الزام به صدور سند علیه مالک رسمی اولیه در فرض انتقال‌های زنجیره‌ای (مع‌الواسطه) / دیدگاه ۱: دعوا باید صرفاً علیه طرف مستقیم قرارداد اقامه شود و زنجیره انتقالات باید به طرفیت همه ایادی مطرح گردد / دیدگاه ۲: اقامه دعوا فقط علیه آخرین مالک رسمی ثبت شده در دفتر املاک کفایت می‌کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرش اعتبار اسناد عادی قدیمی، نحوه احراز تصرفات مالکانه و بلاغی خواهان، ضرورت یا عدم ضرورت جلب رضایت تمامی ایادی قبلی در دادگاه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزامِ خوانده به تنظیمِ سندِ رسمیِ انتقالِ شش‌دانگِ یک باب آپارتمان به پلاکِ ثبتی ... به انضمامِ کلیهٔ خساراتِ دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر فروشنده فوت کرده باشد چه باید کرد؟
باید دادخواست را علیه ورثهٔ او به طرفیتِ تمامیِ وراث طرح کرد.
آیا بدونِ پایانکار میتوان سند گرفت؟
خیر، ابتدا باید الزام به اخذِ پایانکار و صورتمجلسِ تفکیکی را مطالبه کرد.
اگر ملک در رهنِ بانک باشد چه؟
باید ابتدا دعوای فکِ رهن علیه بانک و فروشنده مطرح شود.
آیا میتوان همزمان خسارتِ تأخیرِ انجامِ تعهد را گرفت؟
بله، اگر در قرارداد وجه التزام پیشبینی شده باشد، باید در ستونِ خواسته مطالبه شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ابطال، اصلاح و استرداد سند رسمی و عادی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به صدور سند مالکیت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.