دعوای اعتراض به دریافت شهریه دانشجویی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که دانشجویان (به‌ویژه در دوره‌های شبانه، پردیس خودگردان یا دانشگاه‌های دولتی و پیام‌نور) نسبت به اخذ مبالغی تحت عنوان شهریه مازاد، جریمه دیرکرد یا افزایش‌های غیرقانونی شهریه توسط دانشگاه اعتراض داشته باشند. دانشجو با استناد به عدم انطباق این دریافت‌ها با مصوبات هیئت امنای دانشگاه یا آیین‌نامه‌های وزارتین علوم یا بهداشت، ابطال تصمیم دانشگاه و استرداد وجوه واریزی را مطالبه می‌کند. این شکایت معمولاً به دلیل مغایرت تصمیمات دانشگاه با قوانین و مقررات آموزشی کشور شکل می‌گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: دانشجو یا فارغ‌التحصیلِ متقاضی استرداد وجه / خوانده: دانشگاهِ مربوطه (دولتی، پیام‌نور، آزاد و غیره)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (در خصوص استرداد وجه) و غیرمالی (در خصوص ابطال تصمیم یا بخشنامه دانشگاه)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (صلاحیت عام در رسیدگی به شکایات از تصمیمات و اقدامات واحدهای دولتی و مؤسسات عمومی غیردولتی)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت دانشجویی، فیش‌های واریزی شهریه، اعتراض کتبی به دانشگاه و پاسخ کتبی دانشگاه (یا گواهی عدم پاسخ)، تصویر شناسنامه و کارت ملی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ تصمیمِ قطعیِ دانشگاه برای اشخاص ساکن ایران (ماده ۱۰ قانون دیوان عدالت اداری)
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی و مالی طبق تعرفه مصوب در دیوان عدالت اداری
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه ثنا
- ۲. تنظیم دادخواست الکترونیکی علیه دانشگاه
- ۳. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی یا سامانه سجام دیوان عدالت اداری
- ۴. تبادل لوایح و بررسی در شعبه بدوی دیوان
- ۵. صدور رأی و در صورت نیاز تجدیدنظرخواهی در شعب تجدیدنظر دیوان
- ۶. اجرای احکام دیوان و الزام دانشگاه به استرداد وجه
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اگر دانشگاه دولتی باشد، دعوا در دیوان عدالت اداری مطرح میشود؛ اگر دانشگاه آزاد یا غیرانتفاعی باشد، دعوا در دادگاه‌های عمومی حقوقی (به عنوانِ اختلافِ قراردادی) مطرح میگردد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: ماهیتِ شهریه / دیدگاه ۱: شهریه یک قراردادِ خصوصی است و تابعِ توافق است / دیدگاه ۲: شهریه تابعِ بخشنامه‌های وزارت علوم است و افزایشِ خارج از آن غیرقانونی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا افزایشِ شهریه در چارچوبِ مصوباتِ هیئت امنا بوده است، آیا دانشجو در زمانِ ثبتنام از افزایشِ شهریه مطلع بوده است، آیا خدماتِ آموزشیِ متناسب ارائه شده است.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای ابطال تصمیم مورخ [تاریخ] دانشگاه [نام دانشگاه] در خصوص دریافت شهریه مازاد و الزام به استرداد مبلغ [مقدار مبلغ] ریال
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای اعتراض به شهریه دانشگاه آزاد اسلامی نیز باید به دیوان عدالت اداری مراجعه کرد؟
خیر، دانشگاه آزاد اسلامی نهاد غیردولتی است و رسیدگی به اختلافات مالی آن در صلاحیت دادگاه‌های عمومی حقوقی است، مگر در موارد خاص آموزشی که طبق آرای هیئت عمومی دیوان ممکن است رویه متفاوت باشد.
مهلت اعتراض در دیوان عدالت اداری از چه زمانی شروع میشود؟
از تاریخ ابلاغ تصمیم دانشگاه به دانشجو و یا از زمانی که دانشجو از آن مطلع شده است.
آیا پس از فارغالتحصیلی هم میتوان به شهریه پرداختی اعتراض کرد؟
بله، تا زمانی که مرور زمان حقوقی سپری نشده باشد امکانپذیر است، اما بهتر است پیش از تسویه حساب نهایی اقدام شود.
هزینه دادرسی دیوان عدالت اداری چقدر است؟
مبلغ ثابتی است که بر اساس تعرفههای سالانه قوه قضاییه برای دعاوی دیوان تعیین میشود و هنگام ثبتنام پرداخت میگردد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع حقوقی ارزشیابی مدارک تحصیلی، انصراف از دانشگاه و آزادسازی مدرک در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به دریافت شهریه دانشجویی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.