دعوای درخواست اصلاح رای — به زبانِ ساده
درخواست اصلاح رأی زمانی مطرح می‌شود که در متن رأی صادره، اشتباهات قلمی، سهو قلم، یا اشتباه در محاسبه یا از قلم افتادن مطلبی رخ داده باشد که در نتیجه‌ی رأی تأثیر ماهوی ندارد. این درخواست برای تصحیح ظاهر رأی است و نباید منجر به تغییر در اصل تصمیم دادگاه شود. این اقدام می‌تواند توسط خود دادگاه یا به درخواست اصحاب دعوا صورت گیرد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
اصحاب دعوا (خواهان یا خوانده) خطاب به دادگاه صادرکننده رأی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی (در قالب اصلاح رأی).
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
همان دادگاهی که رأی را صادر کرده است.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
رونوشت رأی صادره، لایحه درخواست اصلاح رأی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
تا زمانی که از رأی تجدیدنظرخواهی نشده باشد، دادگاه می‌تواند رأی را اصلاح کند. اگر تجدیدنظرخواهی شده باشد، مرجع تجدیدنظر باید اصلاح را انجام دهد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بدون هزینه دادرسی (در صورت درخواست اصلاح اشتباهات قلمی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تقدیم لایحه درخواست اصلاح رأی به دفتر دادگاه صادرکننده رأی -> بررسی توسط قاضی صادرکننده -> صدور رأی اصلاحی -> ابلاغ رأی اصلاحی به طرفین (رأی اصلاحی تابع همان مقررات رأی اصلی است).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اصلاح رای صرفاً محدود به «سهو قلم» یا «اشتباهات محاسباتی» است و نباید ماهیت رای را تغییر دهد؛ اگر اصلاح رای مستلزم تغییر در نتیجه یا استدلال باشد، باید از طریق طرق عادی یا فوق‌العاده اعتراض (تجدیدنظرخواهی یا اعاده دادرسی) اقدام شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: اصلاح رای در خصوص خسارت تاخیر تادیه / دیدگاه ۱: قاضی می‌تواند با اصلاح رای، تاریخ محاسبه را تغییر دهد / دیدگاه ۲: این اقدام تغییر ماهوی است و خارج از صلاحیت اصلاح رای است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا اشتباه رخ‌داده واقعاً سهو قلم است یا ناشی از استنباط قضایی؟، آیا اصلاح رای موجب تضییع حق طرف مقابل می‌شود یا خیر؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
درخواست اصلاح رأی به دلیل سهو قلم در [ذکر مورد اشتباه، مثلاً شماره پلاک ثبتی یا نام طرفین].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اصلاح رأی باعث تغییر در نتیجه حکم می‌شود؟
خیر، اصلاح رأی صرفاً برای رفع اشتباهات نگارشی یا محاسباتی است و نباید ماهیت حکم را تغییر دهد.
اگر دادگاه از اصلاح رأی خودداری کند چه باید کرد؟
اگر اشتباه در رأی تأثیرگذار باشد و دادگاه اصلاح نکند، باید در قالب تجدیدنظرخواهی به آن اعتراض کرد.
آیا برای اصلاح رأی باید هزینه دادرسی پرداخت کرد؟
خیر، درخواست اصلاح رأی مشمول هزینه دادرسی نیست.
آیا رأی اصلاحی قابل تجدیدنظر است؟
رأی اصلاحی تابع همان مقررات رأی اصلی است و اگر رأی اصلی قابل تجدیدنظر باشد، رأی اصلاحی نیز قابل تجدیدنظر است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع طرق شکایت از رأی در حقوق ایران (اعتراض به احکام دادگاه‌ها) ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای درخواست اصلاح رای ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.