دعوای درخواست ایجاد وحدت رویه به دلیل صدور آرای مشابه در موضوع واحد — به زبانِ ساده
زمانی که شعب مختلف دیوان عدالت اداری (یا سایر مراجع قضایی) در خصوص استنباط از قوانین یا مقررات مشابه، آرای متناقض (متفاوت یا متضاد) صادر کنند، رئیس دیوان عدالت اداری، رئیس قوه قضاییه یا سایر اشخاص واجد شرایط میتوانند درخواست طرح موضوع در هیات عمومی برای صدور رای وحدت رویه نمایند. این درخواست برای ایجاد رویه واحد قضایی و جلوگیری از تشتت آرا مطرح می‌شود. این نهاد تضمین‌کننده اصل برابری شهروندان در برابر قانون است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: رئیس دیوان عدالت اداری، رئیس قوه قضاییه، قاضی دیوان، یا اشخاص ذی‌نفع (در چارچوب شرایط قانونی) / خوانده: ندارد (یک درخواست اداری-قضایی است).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی / نظارتی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
هیات عمومی دیوان عدالت اداری
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر آرای متناقض صادره از شعب مختلف دیوان، دادخواست یا درخواست کتبی متضمن تبیین تناقض آرا، استدلال حقوقی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
برای طرح تقاضای وحدت رویه مهلت خاصی تعیین نشده است و هر زمان تناقض محرز شود قابل طرح است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع مقررات اداری و دادرسی دیوان عدالت اداری.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. احراز وجود آرای متناقض (حداقل دو رای قطعی با استنباط متفاوت از قانون واحد)
- ۲. تنظیم درخواست خطاب به رئیس دیوان عدالت اداری
- ۳. بررسی در معاونت حقوقی یا هیات تخصصی مربوطه
- ۴. طرح موضوع در هیات عمومی دیوان عدالت اداری
- ۵. صدور رای وحدت رویه و انتشار در روزنامه رسمی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
درخواست ایجاد وحدت رویه در صلاحیت دیوان عالی کشور است و نه دادگاه‌های عمومی؛ بنابراین طرح آن در دادگاه بدوی یا تجدیدنظر استان، منجر به صدور قرار عدم صلاحیت یا رد درخواست می‌شود.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
درخواست طرح و صدور رای وحدت رویه در هیات عمومی دیوان عدالت اداری به دلیل صدور آرای متناقض از شعب […] و […] در خصوص [موضوع پرونده].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اشخاص عادی میتوانند مستقیماً درخواست رای وحدت رویه کنند؟
اشخاص میتوانند درخواست خود را به رئیس دیوان یا مراجع ذیصلاح ارائه دهند تا در صورت احراز، مطرح شود.
آرای وحدت رویه هیات عمومی چه حکمی دارند؟
برای تمامی شعب دیوان عدالت اداری و مراجع اداری لازمالاتباع است.
تفاوت رای وحدت رویه با رای ابطال مصوبه چیست؟
رای وحدت رویه ناظر بر رفع تناقض در استنباط از قانون است، اما ابطال مصوبه ناظر بر خلاف شرع یا قانون بودن یک مقرره دولتی است.
آیا آرای وحدت رویه عطف به ما سبق میشوند؟
بله، نسبت به پروندههای در جریان و مواردی که هنوز اعتبار امر مختومه قطعی نیافتهاند قابل اعمالند.
راهنمای کامل: راهنمای ابطال مصوبات دولتی و نهادهای عمومی در دیوان عدالت اداری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای درخواست ایجاد وحدت رویه به دلیل صدور آرای مشابه در موضوع واحد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.