دعوای الزام به احتساب مرخصی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که کارمند دولت مدعی است مرخصی‌های استحقاقی وی (ذخیره مرخصی) در پایان سال یا زمان بازنشستگی توسط دستگاه اجرایی محاسبه نشده یا از پرداخت معادل ریالی آن خودداری شده است. با توجه به قوانین استخدامی، کارمندان حق دارند مرخصی‌های استفاده‌نشده خود را طبق ضوابط قانونی ذخیره یا بازخرید کنند. دیوان عدالت اداری مرجع رسیدگی به تضییع این حق است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: کارمند دولت / خوانده: دستگاه اجرایی متبوع.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (از حیث مطالبه وجه)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم کارگزینی، گواهی مرخصی‌های استفاده‌نشده، مکاتبات با واحد اداری و مالی دستگاه، فیش حقوقی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
۳ ماه از تاریخ ابلاغ تصمیم دستگاه یا تاریخ استحقاق (برای اشخاص مقیم ایران).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس مبلغ خواسته (در صورت تقویم) یا تعرفه دعاوی غیرمالی (بسته به نحوه طرح).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ساجد؛
- ۲. تنظیم دادخواست؛
- ۳. ثبت در دیوان؛
- ۴. تبادل لوایح؛
- ۵. صدور رأی؛
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در دعاوی کارگری، مرخصی‌های استفاده‌نشده در پایان قرارداد باید به صورت نقدی پرداخت شود. اثبات عدم استفاده از مرخصی بر عهده کارگر است، مگر اینکه کارفرما دفتر ثبت مرخصی ارائه ندهد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: نحوه محاسبه بازخرید مرخصی / دیدگاه ۱: محاسبه بر اساس آخرین حقوق دریافتی / دیدگاه ۲: محاسبه بر اساس میانگین حقوق در طول سال.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا کارگر مدارکی مبنی بر درخواست مرخصی و مخالفت کارفرما دارد؟، آیا کارفرما دفتر ثبت مرخصی را ارائه کرده است؟، آیا ادعای کارگر مبنی بر عدم امکان استفاده از مرخصی به دلیل فشار کاری کارفرما قابل اثبات است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به محاسبه و پرداخت معادل ریالی مرخصی‌های ذخیره شده اینجانب.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا تمام مرخصیها قابل ذخیره است؟
خیر، طبق قانون سقف مشخصی (معمولاً ۱۵ روز در سال) قابل ذخیره است.
آیا بازخرید مرخصی مشمول مالیات است؟
بله، معمولاً مشمول کسورات قانونی و مالیات است.
اگر دستگاه بگوید بودجه نداریم چه کنم؟
عدم وجود بودجه مانع از اجرای حکم قانونی نیست و دیوان حکم به پرداخت می‌دهد.
آیا میتوانم در حین خدمت مرخصیها را بازخرید کنم؟
در برخی موارد و با موافقت دستگاه امکانپذیر است، اما معمولاً در زمان بازنشستگی یا پایان خدمت تسویه میشود.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی استخدام و احقاق حقوق کارکنان دولت در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به احتساب مرخصی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.