دعوای الزام به اعطای تسهیلات — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که بانکها، مؤسسات مالی و اعتباری یا سازمان‌های دولتیِ متولیِ امرِ تسهیلات، با وجود احراز شرایط قانونی و ارائهٔ مدارک کامل توسط متقاضی (نظیر تسهیلات اشتغال‌زایی، مسکن، بازرگانی یا تولیدی)، از اعطای وام و تسهیلات مصوب استنکاف می‌ورزند. هدف از این شکایت، الزام نهاد مربوطه به پرداخت تسهیلات طبق ضوابط اعلام‌شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: متقاضیِ واجد شرایط / خوانده: بانکِ عامل یا سازمانِ ذی‌ربط
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (نسبت به مبلغ تسهیلات)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (اگر طرف شکایت سازمان دولتی یا بانک دولتی باشد) یا دادگاه عمومی حقوقی (اگر دعوا علیه بانکهای خصوصی یا بر پایه قرارداد باشد)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
طرح توجیهی (در صورت تولیدی/بازرگانی بودن)، مدارک هویتی، درخواست کتبی تسهیلات، پاسخ کتبیِ امتناعِ بانک/سازمان، مدارک ضامن و وثایق معرفی‌شده
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
ظرف سه ماه از تاریخ استنکافِ قطعیِ مؤسسه در دیوان عدالت اداری؛ در دادگاه عمومی مشمول مرور زمان خاصی نیست ولی تابع قواعد عمومی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مالی تسهیلات (اگر در دادگاه عمومی مطرح شود) یا تعرفه غیرمالی/مالیِ دیوان
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت درخواست تسهیلات و اخذ پاسخ کتبی
- ۲. ثبت نام در سامانه ثنا
- ۳. تقدیم دادخواست به مرجع صالح (دیوان یا دادگاه)
- ۴. رسیدگی ماهوی و بررسی واجد شرایط بودن خواهان
- ۵. صدور حکم به الزام خوانده به پرداخت تسهیلات
- ۶. اجرای حکم
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات وجود رابطه حقوقی پایه و قرارداد معتبر میان متقاضی و بانک یا مؤسسه مالی، پیش از مطالبه تسهیلات الزامی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی یا دیوان عدالت اداری در رسیدگی به دعوا / دیدگاه ۱: چون طرف دعوا بانک است، دادگاه عمومی حقوقی صالح است / دیدگاه ۲: اگر بانک دولتی باشد، برخی شعب دعوا را از مصادیق تخلف از اجرای قوانین دانسته و به صلاحیت دیوان عدالت اداری ارجاع می‌دهند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر مفاد تفاهم‌نامه‌ها یا بخشنامههای داخلی بانکها، احراز شرایط اهلیت و توجیه اقتصادی طرح متقاضی، میزان اختیار و اقتدار بانک در رد یا قبول درخواست تسهیلات.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده [نام بانک/سازمان] به اعطای تسهیلات مصوبِ موضوع طرح [...] به مبلغ [...] ریال با نرخ سود مصوب
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا بانک میتواند سلیقهای از پرداخت وام امتناع کند؟
خیر، بانکها مکلف به رعایت بخشنامههای بانک مرکزی و قوانین بودجه هستند مگر اینکه متقاضی شرایط احراز را نداشته باشد.
اگر بانک خصوصی باشد مرجع رسیدگی کجاست؟
دادگاههای عمومی حقوقی، زیرا روابط با بانکهای خصوصی عموماً ماهیت قراردادیِ مدنی دارد.
آیا می‌توان حکم جلب یا توقیف اموال بانک را در صورت عدم پرداخت گرفت؟
پس از قطعی شدن حکم و صدور اجراییه، از طریق اجرای احکام اقدام می‌شود.
آیا ارائه ضامن معتبر برای طرح این دعوا الزامی است؟
بله، تا زمانی که متقاضی تضمینات خواسته شده توسط قانون یا بانک را تأمین نکند، دعوای الزام به پرداخت مسموع نخواهد بود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مالیات بر ارزش افزوده و تکالیف قانونی اصناف و بازرگانان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به اعطای تسهیلات ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.