دعوای مطالبه وجه سفته — به زبانِ ساده
سفته یکی از اسناد تجاری است که به موجب آن صادرکننده متعهد می‌شود در وجه دارنده یا به حواله کرد او مبلغ مشخصی را در مهلت معین پرداخت کند. در صورتی که در سررسید وجه سفته پرداخت نشود، دارنده میتواند با رعایت تشریفات قانونی (مانند واخواست در مهلت مقرر) یا حتی بدون آن، دادخواست حقوقی مطالبه وجه سفته را به دادگاه تقدیم کند. این سند از حمایت‌های قانونی خاصی برای وصول مطالبات برخوردار است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: دارنده سفته / خوانده: صادرکننده و ظهرنویسان (در صورت مسئولیت تضامنی و واخواست)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (یا شورای حل اختلاف بر اساس میزان خواسته) محل اقامت خوانده یا محل انجام تعهد
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل سفته واخواست شده (یا حتی واخواست نشده)، کارت ملی، گواهی عدم پرداخت (در صورت لزوم)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت واخواست سفته ظرف ۱۰ روز از تاریخ سررسید است و مهلت اقامه دعوای خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید محاسبه می‌شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس ارزش مالی خواسته (مبلغ مندرج در سفته) به صورت تمبر مالیاتی و هزینه خدمات قضایی پرداخت می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست مطالبه وجه سفته
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی
- ۴. ابلاغ به خوانده و برگزاری جلسه دادرسی
- ۵. صدور حکم قطعی یا قابل تجدیدنظر
- ۶. صدور اجراییه و توقیف اموال خوانده از طریق اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در مطالبه وجه سفته، اگر سفته بدون تاریخ باشد یا در متن آن قید «بابت ضمانت» آمده باشد، وصفِ تجاری آن متزلزل شده و ممکن است دادگاه آن را به عنوان یک سند عادیِ تعهدآور بررسی کند که در این صورت، دفاعیاتِ مربوط به منشأ صدور (مانند خیانت در امانت یا عدم انجام تعهد) قابل استماع می‌شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: حقِ مطالبهٔ خسارت تأخیر تأدیه از تاریخِ سررسید یا تاریخِ مطالبه / دیدگاه ۱: از تاریخ سررسید (طبق قانون تجارت) / دیدگاه ۲: از تاریخ تقدیم دادخواست (طبق رویه قضایی در برخی شعب).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
پذیرشِ ادعای «سفید امضا بودن» سفته، نحوهٔ احرازِ «تحویلِ سفته» به عنوانِ ضمانت، سخت‌گیری در موردِ «واخواست» (با توجه به قانون تجارت).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ […] ریال بابت اصل سفته شماره […] به انضمام خسارت تأخیر تأدیه و هزینه‌های دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای مطالبه سفته حتماً باید واخواست کرد؟
برای مطالبه اصل وجه از صادرکننده خیر، اما برای استفاده از مسئولیت تضامنی ظهرنویسان و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید، رعایت تشریفات واخواست لازم است.
اگر سفته امضا نداشته باشد چه حکمی دارد؟
سند تجاری محسوب نمیشود اما ممکن است به عنوان سند عادی دین پذیرفته شود.
مرجع صالح برای مطالبه سفته چقدر است؟
تا نصاب مشخص در صلاحیت شورای حل اختلاف و مازاد بر آن در صلاحیت دادگاه حقوقی است.
آیا میتوان درخواست تأمین خواسته داد؟
بله، دارنده سفته در صورت ارائه واخواست یا حتی بدون آن میتواند درخواست تأمین خواسته بدون تودیع خسارت احتمالی (در شرایط خاص واخواست) یا با تودیع آن بدهد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع چک و سفته در حقوق ایران: از صدور تا وصول ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه وجه سفته ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.