دعوای اعتراض به میزان بدهی تعیین شده — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که مؤدی مالیاتی نسبت به مبلغ بدهی مالیاتی تعیین شده توسط سازمان امور مالیاتی معترض است و مراحل رسیدگی در هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی را طی کرده و نتیجه نگرفته است. این شکایت در دیوان عدالت اداری با هدف نقض رأی هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی به دلیل عدم رعایت قوانین یا تشریفات قانونی طرح میشود. دیوان در این موارد به ماهیت مالیات رسیدگی نمی‌کند، بلکه به صحت فرآیند رسیدگی می‌پردازد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مؤدی مالیاتی (شخص حقیقی یا حقوقی)؛ خوانده: سازمان امور مالیاتی کشور (هیئت‌های حل اختلاف مالیاتی).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (از حیث ماهیت رسیدگی دیوان)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (شعبه بدوی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
رأی قطعی هیئت حل اختلاف مالیاتی، مدارک و مستندات مالیاتی (اظهارنامه، دفاتر و...)، کارت ملی و مدارک شناسایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت شکایت در دیوان عدالت اداری ۳ ماه از تاریخ ابلاغ رأی قطعی هیئت حل اختلاف برای اشخاص داخل کشور است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت‌نام در سامانه ساجد؛
- ۲. تنظیم دادخواست با ذکر دقیق ایرادات قانونی به رأی هیئت؛
- ۳. ارجاع به شعبه بدوی؛
- ۴. تبادل لوایح؛
- ۵. صدور رأی (نقض رأی هیئت و ارجاع به هیئت همعرض یا رد شکایت)؛
- ۶. در صورت نقض، رسیدگی مجدد در هیئت همعرض.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
بار اثباتِ عدمِ صحتِ میزانِ بدهی بر عهدهٔ مدیون است؛ لذا ارائهٔ مستنداتِ پرداخت (فیش واریزی، رسید عادی) یا ادعای تهاتر یا مرور زمان (در موارد خاص) حیاتی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: پذیرشِ شهادتِ شهود برای اثباتِ پرداختِ دین / دیدگاه ۱: شهادتِ شهود در مقابلِ سندِ رسمی یا سندِ تجاری (چک و سفته) پذیرفته نیست / دیدگاه ۲: شهادتِ شهود برای اثباتِ واقعیتِ پرداخت (نه انکارِ اصلِ دین) در صورتِ فقدانِ رسید، قابلِ استماع است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مدارکِ ارائه شده برای اثباتِ پرداخت کافی است؟، آیا ادعای مدیون مبنی بر اشتباه در محاسبهٔ سود و جریمهٔ دیرکرد موجه است؟، آیا قاضی به نظریهٔ کارشناسِ رسمی دادگستری در محاسبهٔ بدهی اعتماد می‌کند؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
نقض رأی شماره [شماره رأی] مورخ [تاریخ] هیئت حل اختلاف مالیاتی و ارجاع به هیئت همعرض.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا دیوان میتواند مبلغ مالیات را کاهش دهد؟
خیر، دیوان فقط میتواند رأی هیئت را نقض و به هیئت همعرض ارجاع دهد.
اگر مهلت ۳ ماهه بگذرد چه میشود؟
امکان طرح شکایت در دیوان سلب میشود مگر در موارد خاص با عذر موجه.
آیا میتوان همزمان با شکایت در دیوان، تقاضای توقف عملیات اجرایی مالیات را کرد؟
بله، با ارائه تأمین مناسب میتوان تقاضای دستور موقت برای توقف عملیات اجرایی کرد.
آیا رسیدگی در دیوان حضوری است؟
رسیدگی در دیوان عمدتاً غیرحضوری و بر اساس لوایح است، مگر اینکه شعبه حضور طرفین را لازم بداند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مالیات بر ارزش افزوده و تکالیف قانونی اصناف و بازرگانان ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض به میزان بدهی تعیین شده ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.