دعوای تعیین مدیر ترکه — به زبانِ ساده
تعیین مدیر ترکه یکی از امور حسبی است که پس از فوت متوفی، برای اداره، حفظ و نگهداری اموال برجای مانده (ترکه) تا زمان تعیین تکلیف نهایی و تصفیه دیون درخواست می‌شود. این امر زمانی لازم است که ورثه معلوم نبوده یا ترکه متوفی نیاز به سرپرستی فوری داشته باشد تا از تضییع اموال جلوگیری شود. دادگاه شخص صالحی را به عنوان مدیر ترکه تعیین می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: هر یک از وراث، ذینفعان، وصی یا طلبکاران متوفی / خوانده: در امور حسبی معمولاً خوانده به شکل دعوای ترافعی وجود ندارد، اما ذینفعان دیگر به عنوان مخاطب درخواست مطرح می‌شوند.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (شورای حل اختلاف یا دادگاه بسته به میزان ترکه و قوانین جاری، غالباً دادگاه حقوقی محل آخرین اقامتگاه متوفی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی فوت متوفی، شناسنامه و کارت ملی متقاضی، گواهی انحصار وراثت (در صورت وجود)، مستندات دال بر ضرورت حفظ ترکه.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای درخواست تعیین مدیر ترکه وجود ندارد و هر زمان که ضرورت حفظ ترکه احساس شود قابل درخواست است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
تابع امور حسبی (غیرمالی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت درخواست تعیین مدیر ترکه در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به دادگاه صالح
- ۳. بررسی ضرورت امر توسط دادگاه
- ۴. تعیین و انتصاب شخص واجد شرایط به عنوان مدیر ترکه
- ۵. تحویل ترکه و تنظیم صورت‌جلسه
- ۶. نظارت بر عملکرد مدیر ترکه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
درخواست تعیین مدیر ترکه از سویراث، بستانکاران یا وصی متوفی مطرح می‌شود و دادگاه پس از انتشار آگهی و احراز ضرورت، اقدام به تعیین مدیر ترکه می‌کند که وظیفه حفظ و اداره اموال را بر عهده دارد.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیت محلی در تعیین مدیر ترکه / دیدگاه ۱: دادگاه آخرین اقامتگاه متوفی در ایران / دیدگاه ۲: دادگاهی که آخرین اقامتگاه متوفی در آنجا بوده و اموال غیرمنقول بیشتر در آن حوزه است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
ضرورت فوری برای تعیین مدیر ترکه پیش از تحریر ترکه، میزان اهلیت و صلاحیت شخص پیشنهادی برای مدیریت ترکه، تشخیص اینکه آیا اموال نیاز به مدیریت ویژه دارد یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم مبنی بر تعیین مدیر ترکه جهت حفظ و اداره اموال به جا مانده از مرحوم/مرحومه [...] با توجه به ضرورت امر.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسی می‌تواند درخواست تعیین مدیر ترکه کند؟
وراث، وصی یا طلبکاران متوفی.
وظیفه اصلی مدیر ترکه چیست؟
حفظ، نگهداری و اداره اموال متوفی تا زمان تعیین تکلیف نهایی.
آیا مدیر ترکه می‌تواند اموال را بفروش برساند؟
خیر، مگر با اذن دادگاه در موارد ضروری.
آیا تعیین مدیر ترکه هزینه دارد؟
بله، مطابق تعرفه امور حسبی.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ارث و ترکه در حقوق ایران: از انحصار وراثت تا تقسیم اموال ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعیین مدیر ترکه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.