دعوای اخذ وجه الکفاله — به زبانِ ساده
اخذ وجه الکفاله زمانی مطرح میشود که فردی به عنوان کفیل، حضور متهم را در مرجع قضایی تعهد کرده است، اما متهم در موعد مقرر حاضر نمی‌شود. دادگاه یا دادسرا پس از ابلاغ به کفیل و اعطای مهلت قانونی یک‌ماهه، در صورت عدم معرفی متهم، دستور اخذ (وصول) وجه الکفاله را صادر می‌کند. این مبلغ به عنوان جریمه عدم انجام تعهد اخذ حضور متهم به نفع دولت ضبط می‌گردد. این نهاد تنها در خصوص کفالت شخصی (معرفی ضامن با وجه التزام مشخص) کاربرد دارد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
دادستان (یا مرجع قضایی) علیه کفیل.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی؛ غیرقابل گذشت.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
مرجع قضایی (دادسرا یا دادگاه) که پرونده کیفری در آن جریان دارد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
برگ بازجویی و تعهدنامه کفالت، اخطاریه‌های ابلاغ‌شده به متهم و کفیل، صورتجلسه عدم حضور متهم، دستور مقام قضایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت یک‌ماهه به کفیل برای معرفی متهم از تاریخ ابلاغ اخطاریه؛ مهلت اعتراض به دستور اخذ وجه الکفاله ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
معادل مبلغ مندرج در قرار کفالت که وصول و به حساب خزانه دولت واریز میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. پذیرش قرار کفالت و امضای تعهدنامه توسط کفیل.
- ۲. احضار متهم و عدم حضور وی بدون عذر موجه.
- ۳. صدور اخطاریه به کفیل جهت معرفی متهم ظرف یک ماه.
- ۴. عدم معرفی متهم در مهلت مقرر.
- ۵. صدور دستور اخذ وجه الکفاله توسط مقام قضایی.
- ۶. ابلاغ به کفیل و اجرای وصول وجه از طریق اجرای احکام یا توقیف اموال کفیل.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در اخذ وجه‌الکفاله، برخلاف وثیقه که عینِ مال در توقیف است، کفیل تعهدِ شخصی می‌دهد. اگر کفیل متهم را حاضر نکند، باید وجه‌الکفاله را بپردازد. نکته مهم، امکانِ تقسیطِ وجه‌الکفاله توسطِ دادگاه در صورتِ اثباتِ اعسارِ کفیل است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مسئولیتِ کفیل در صورتِ تغییرِ نوعِ اتهام / دیدگاه ۱: اگر اتهام تشدید شود، کفیل باید رضایتِ مجدد بدهد وگرنه مسئول نیست / دیدگاه ۲: کفیل مسئولِ حضورِ متهم برای کلِ فرآیندِ دادرسی است و تغییرِ عنوانِ اتهامی مسئولیتِ او را ساقط نمی‌کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
سخت‌گیری در پذیرشِ عذرِ کفیل، میزانِ مهلتِ اعطایی به کفیل برای معرفیِ متهم، نحوهٔ احرازِ تواناییِ مالیِ کفیل برای پرداختِ وجه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور دستور اخذ وجه الکفاله به مبلغ [...] ریال از کفیل.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کفیل میتواند درخواست تقسیط وجه الکفاله را بدهد؟
بله، پس از صدور دستور و قطعی شدن آن، کفیل میتواند تقاضای اعسار یا تقسیط از دادگاه بنماید.
اگر متهم پس از صدور دستور اخذ وجه الکفاله دستگیر شود، آیا وجه الکفاله بخشیده میشود؟
اگر دستگیری متهم به واسطه تلاش کفیل باشد یا قبل از اخذ وجه باشد، ممکن است تخفیف داده شود اما به خودی خود ساقط نمی‌شود.
آیا اموال همسر کفیل را می‌توان برای وجه الکفاله توقیف کرد؟
خیر، صرفاً اموال متعلق به خود کفیل قابل توقیف است مگر اموال مشترک با شرایط خاص.
آیا اعتراض به اخذ وجه الکفاله نیاز به وکیل دارد؟
خیر، اما داشتن مشاوره حقوقی یا وکیل اکیداً توصیه میشود. ---
راهنمای کامل: راهنمای جامع وثیقه، کفالت و وجه التزام در قانون آیین دادرسی کیفری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اخذ وجه الکفاله ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.