دعوای تعدیل تقسیط محکوم به — به زبانِ ساده
تعدیل تقسیط محکوم‌به زمانی مطرح می‌شود که محکومعلیه (بدهکار) به دلیل تغییر وضعیت مالی (مانند بیکاری، بیماری، کاهش درآمد یا تورم شدید) توانایی پرداخت اقساط تعیین‌شده قبلی را ندارد یا محکومله (طلبکار) مدعی افزایش توان مالی محکومعلیه است و تقاضای افزایش اقساط را دارد. این دعوا به صورت دادخواست حقوقی تقدیم دادگاه صادرکننده حکم قطعی یا دادگاه اجرای احکام می‌شود. دادگاه با بررسی اوضاع و احوال، میزان اقساط را تعدیل (کاهش یا افزایش) می‌دهد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
محکومعلیه (برای کاهش اقساط) یا محکومله (برای افزایش اقساط) علیه طرف مقابل
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (وابسته به دعوای اصلی)؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه صادرکننده حکم بدوی یا دادگاه اجرای احکام مدنی صادرکننده رای.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
حکم قطعی دادگاه، رای قبلی تقسیط، مدارک جدید اثبات‌کننده تغییر وضعیت مالی (فیش حقوقی جدید، گواهی بیکاری، مدارک بیماری، اسناد درآمدی جدید).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان ندارد؛ اعتراض به رای تعدیل معمولاً ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعوای غیرمالی یا مالیِ تبعی (بسته به تعرفه خدمات قضایی).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست تعدیل تقسیط
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صادرکننده حکم یا اجرای احکام
- ۴. جلسه رسیدگی و بررسی مستندات مالی جدید
- ۵. صدور رای مبنی بر تعدیل (کاهش یا افزایش اقساط)
- ۶. اعمال در پرونده اجرای احکام.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
لزومِ اثباتِ تغییرِ فاحش در وضعیت مالی محکومعلیه (تورم شدید، از دست دادن شغل یا بیماری صعب‌العلاج) نسبت به زمان صدور حکم تقسیط قبلی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: آیا تعدیل اقساط شامل افزایش اقساط به درخواست محکومله نیز می‌شود یا صرفاً کاهش به درخواست محکومعلیه است؟ / دیدگاه ۱: مختص کاهش به درخواست محکومعلیه است / دیدگاه ۲: شامل افزایش به درخواست محکومله نیز می‌شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مدارکِ ارائه‌شده دال بر تغییر وضعیت مالی واقعی است؟، میزانِ درآمدِ واقعی محکومعلیه چقدر است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای تعدیل تقسیط محکوم‌به موضوع دادنامه شماره […] صادره از شعبه […] با توجه به تغییر وضعیت مالی و عسر و حرج شدید
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا محکومله هم میتواند درخواست تعدیل دهد؟
بله، اگر محکومله دلیل و مدرکی داشته باشد که محکومعلیه توان مالی بیشتری پیدا کرده (مثلاً ارث یا شغل جدید)، میتواند درخواست افزایش اقساط دهد.
آیا طرح دادخواست تعدیل مانع اجرای حکم (جلب یا توقیف) می‌شود؟
به خودی خود خیر، مگر اینکه دادگاه دستور توقف عملیات اجرایی صادر کند یا قاضی اجرای احکام مساعدت نماید.
مرجع صالح برای تعدیل کجاست؟
دادگاهی که حکم به تقسیط داده است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مراحل اجرای احکام مدنی و حقوقی در دادگاه ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تعدیل تقسیط محکوم به ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.