دعوای درخواست نصب ناظر استصوابی — به زبانِ ساده
ناظر استصوابی کسی است که به موجب وصیتِ موصی یا نظرِ دادگاه تعیین میشود تا اقداماتِ وصی یا متولی را زیر نظر داشته باشد و انجامِ امور، موکول به تصویب و موافقتِ اوست. این درخواست زمانی مطرح میشود که ورثه یا ذی‌نفعان احساس کنند برای حفظِ حقوقِ محجورین یا نظارت بر حسنِ اجرای وصیت‌نامه، نیاز به دخالتِ مستقیم و تأییدِ قبلیِ ناظر است. طرحِ این درخواست مانع از سوءاستفاده احتمالی از اموالِ وقف یا وصیت شده و تعادل را میانِ ارکانِ مدیریتی حفظ میکند.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان: ورثه، موصی‌له، ذی‌نفع یا دادستان / خوانده: وصی، متولی یا سایرِ ورثه (بر حسبِ مورد).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امورِ حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاهِ حقوقیِ محلِ اقامتِ متقاضی یا محلِ اجرای وصیت / تنظیمِ امورِ حسبی.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی متقاضی، اصل وصیت‌نامه (رسمی یا عادی)، سندِ مالکیتِ اموالِ موضوعِ وصیت یا وقف، گواهی حصر و وراثت (در صورتِ نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلتِ خاصی برای ثبتِ درخواستِ حسبی وجود ندارد؛ مهلتِ اعتراض به تصمیماتِ دادگاه مطابقِ عمومِ آیین دادرسی مدنی ۲۰ روز از تاریخِ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابقِ دعاویِ غیرمالی در امورِ حسبی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیمِ درخواستِ کتبی و ثبت در دفاترِ خدماتِ الکترونیک قضایی.
- ۲. ارجاع به دادگاهِ صالح و تعیینِ وقتِ رسیدگی.
- ۳. بررسیِ مفادِ وصیت‌نامه یا جهاتِ ضرورتِ نصبِ ناظر توسطِ قاضی.
- ۴. صدورِ تصمیمِ مقتضی مبنی بر نصبِ ناظر استصوابی.
- ۵. ابلاغِ تصمیم و شروعِ به کارِ ناظر.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
ناظر استصوابی حقی فراتر از نظارت دارد و اقداماتِ قیم یا مدیر، بدون موافقتِ قبلی او فاقد اعتبار است؛ بنابراین تعیین آن نیازمند احرازِ سوءرفتار یا احتمال تضییع حقوق محجور است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا ضرورتِ دخالتِ مستقیم در امور قیم احراز شده است؟، آیا شخصِ پیشنهادی برای نظارت استصوابی بی‌طرف و متخصص است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
درخواستِ نصبِ ناظر استصوابی جهتِ نظارت بر عملکردِ وصی/متولی نسبت به اموالِ موضوعِ وصیت‌نامه مورخ […]
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا ناظر استصوابی میتواند خود اقدام به معامله کند؟
خیر، او فقط معاملاتِ انجامشده توسطِ وصی را تصویب یا رد میکند.
آیا نصبِ ناظر استصوابی نیاز به دادخواست دارد یا درخواست؟
به صورتِ درخواست در امورِ حسبی مطرح میشود.
آیا دادگاه میتواند بدونِ تصریحِ وصیت‌نامه، ناظر استصوابی تعیین کند؟
در مواردی که مصلحتِ محجورین یا وقف اقتضا کند، دادگاه برای حفاظت از اموال میتواند نظارت را اعمال کند.
تفاوتِ ناظر استصوابی با ناظر اطلاعی چیست؟
ناظر استصوابی باید اعمالِ وصی را تأیید کند، اما ناظر اطلاعی فقط مطلع میشود و دخالتی در تصویب ندارد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع وصیت، وقف و تولیت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای درخواست نصب ناظر استصوابی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.