دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که زن در طول زندگی مشترک، به دستور زوج و بدون قصد تبرع (مجانی)، کارهایی را انجام داده باشد که شرعاً به عهده وی نبوده است. دادگاه پس از احراز این شرایط، با جلب نظر کارشناس، دستمزد این خدمات را تعیین و حکم به پرداخت آن می‌دهد. این حق معمولاً پس از تقاضای طلاق یا در جریان اختلافات خانوادگی مطالبه می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: زوجه / خوانده: زوج
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل سکونت زوجه
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند ازدواج (عقدنامه)، کارت ملی و شناسنامه زوجه، شهادت شهود یا تحقیقات محلی (در صورت نیاز)
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی ندارد و در طول زندگی مشترک یا پس از طلاق قابل مطالبه است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش فاكتور مالی (تعیین شده توسط کارشناس) به عنوان دعوای مالی محاسبه و اخذ می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت نام در سامانه ثنا
- ۲. تنظیم دادخواست مطالبه اجرتالمثل
- ۳. ارجاع به دادگاه خانواده
- ۴. ارجاع امر به کارشناس رسمی دادگستری
- ۵. صدور حکم
- ۶. اجرای احکام
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
شرطِ تحققِ اجرتالمثل، عدمِ قصدِ تبرعِ زوجه در انجامِ امورِ منزل به دستورِ زوج و با عدمِ استطاعتِ مالی زوج در زمانِ انجام کار نیست، بلکه دادگاه بر اساسِ سنواتِ زندگی مشترک، نوعِ کارهای انجام‌شده و وضعیتِ مالی زوج در زمانِ قهقرا (أداء) تحقیق و تعیینِ مبلغ می‌کند (تبصره ماده ۳۳۶ قانون مدنی).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: تعلقِ اجرتالمثل در صورتِ اشتغالِ زوجه و دریافتِ حقوق بیرون از منزل / دیدگاه ۱: اشتغالِ زن و داشتنِ درآمدِ مستقل، دلیلِ تبرعی بودنِ کارهای منزل است و اجرتالمثل تعلق نمی‌گیرد / دیدگاه ۲: اشتغالِ بیرون منافاتی با انجامِ کارهای منزل و حقِ مطالبهٔ اجرتالمثل ندارد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ کارکردِ زوجه در منزل، اثباتِ دستورِ ضمنی یا صریحِ زوج برای انجامِ امور، نحوهٔ ارزیابی کارشناس رسمی دادگستری.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه اجرتالمثل ایام زوجیت با احتساب خسارات دادرسی و حق‌الوکاله
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا زن می‌تواند در زمان زندگی مشترک نیز اجرتالمثل مطالبه کند؟
بله، قانوناً محدودیتی وجود ندارد اما عموماً هنگام بروز اختلاف یا طلاق مطالبه می‌شود.
اگر زن شاغل باشد باز هم به او اجرتالمثل تعلق میگیرد؟
بله، اشتغال زن مانع مطالبه اجرتالمثل کارهای انجام شده در منزل نیست.
تعیین مبلغ اجرتالمثل بر چه اساسی است؟
توسط کارشناس رسمی دادگستری و با توجه به عرف، سنوات زندگی، نوع کارها و وضعیت خانوادگی تعیین می‌شود.
آیا اجرتالمثل با نفقه متفاوت است؟
بله، نفقه هزینه تأمین زندگی (خوراک، پوشاک، مسکن) است اما اجرتالمثل دستمزد خدمات انجام شده در منزل است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع نکاح، طلاق و رجوع در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای مطالبه اجرت المثل ایام زوجیت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.