دعوای تقاضای اعمال ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری — به زبانِ ساده
این تقاضا به معنای درخواست اعمال اختیارات رئیس قوه قضاییه یا رئیس دیوان عدالت اداری نسبت به آرای قطعی شعب دیوان است که در صورت احراز خلاف شرع بین یا قانون بودن رای، دستور بررسی مجدد آن صادر میشود. این سازوکار فوق‌العاده برای جلوگیری از تضرر اشخاص بر اثر آرای نادرست قطعی طراحی شده است. متقاضی ادعا میکند که رای قطعی صادره مغایر با شرع یا قانون است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
محکومعلیه رای قطعی دیوان عدالت اداری به عنوان متقاضی، و شعبه صادرکننده رای قطعی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (جهت ارجاع به رئیس دیوان یا رئیس قوه قضاییه).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر مصدق دادنامه قطعی، لایحه مستدل مبنی بر وجود خلاف شرع یا قانونِ بین، مدارک مثبته ادعا.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت معین قانونی صریحی ندارد، لکن بهتر است در کوتاه‌ترین زمان پس از قطعیت رای اقدام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه‌های خدمات قضایی و اداری دیوان عدالت اداری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
نگارش درخواست مستدل - ثبت درخواست در دیوان عدالت اداری - ارجاع به حوزه ریاست یا قاضی مشاور - بررسی اولیه توسط کارشناسان دیوان - پیشنهاد به رئیس دیوان/قوه قضاییه جهت موافقت - ارجاع پرونده به شعبه تجدیدنظر خاص جهت رسیدگی ماهوی در صورت موافقت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این ماده مربوط به اعمالِ نظارتِ رئیسِ دیوان یا رئیسِ قوه قضاییه بر آرای قطعیِ شعب است که خلافِ بیّنِ شرع یا قانون تشخیص داده شوند. مهلتِ خاصی برای آن پیش‌بینی نشده اما باید در اسرع وقت اقدام شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شمولِ مرور زمان برای اعمال ماده ۷۹ / دیدگاه ۱: چون مهلتِ خاصی ندارد، در هر زمانی قابل طرح است / دیدگاه ۲: با توجه به اصولِ دادرسی، باید در مهلتِ معقول (مثلاً یک سال) پس از ابلاغ رأی باشد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تشخیصِ «خلافِ بیّنِ قانون بودن»، تفسیرِ قاضی از «بیّن» بودنِ اشتباه، ضرورتِ نقضِ رأی برای جلوگیری از تضییعِ حق.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای اعمال ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری نسبت به دادنامه قطعی شماره [...] صادره از شعبه [...] دیوان عدالت اداری به دلیل مغایرت آشکار با قانون/شرع.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
تفاوت ماده ۷۹ با ماده ۷۵ چیست؟
ماده ۷۹ بهطور ویژه بر روی احراز «خلاف شرع یا قانون بین» توسط رئیس قوه قضاییه یا رئیس دیوان تمرکز دارد.
چه کسانی میتوانند تقاضای اعمال ماده ۷۹ کنند؟
محکومعلیه یا رئیس دیوان عدالت اداری.
آیا دادگاه شعبه همعرض به پرونده رسیدگی میکند؟
در صورت پذیرش، پرونده به شعبه تجدیدنظر خاص دیوان ارجاع میشود.
آیا هزینه دادرسی مجدد اخذ میشود؟
بله، طبق مقررات دیوان هزینههای مربوطه پرداخت میگردد.
راهنمای کامل: راهنمای ابطال مصوبات دولتی و نهادهای عمومی در دیوان عدالت اداری ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تقاضای اعمال ماده ۷۹ قانون دیوان عدالت اداری ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.