دعوای الزام به لغو فرانشیز — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که بیمه‌شده معتقد است اخذ فرانشیز (سهم بیمار) توسط سازمان‌های بیمه‌گر (مانند تأمین اجتماعی یا بیمه سلامت) در خدمات درمانی خاص، برخلاف قوانین یا مصوبات هیئت وزیران است. این دعوا در واقع اعتراض به مصوبات یا تصمیمات سازمان‌های بیمه‌گر در خصوص افزایش غیرقانونی سهم بیمار است. هدف، ابطال تصمیم یا مصوبه مربوط به اخذ فرانشیز است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: بیمه‌شده یا انجمن‌های صنفی؛ خوانده: سازمان بیمه‌گر (تأمین اجتماعی، بیمه سلامت و غیره).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری (صلاحیت ذاتی)؛ محل اقامت خواهان یا محل استقرار سازمان.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک اثبات پرداخت فرانشیز (صورت‌حساب بیمارستان)، مصوبه یا بخشنامه مورد اعتراض سازمان، مدارک بیمه‌ای.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به تصمیمات سازمان در دیوان عدالت اداری ۳ ماه از تاریخ ابلاغ یا اطلاع است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در سامانه ساجد
- ۲. بررسی در شعبه بدوی دیوان
- ۳. اخذ دفاعیات سازمان
- ۴. صدور رأی
- ۵. تجدیدنظرخواهی (در صورت لزوم)
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات ناموجه بودن کسر فرانشیز و مغایرت آن با تعهدات بیمه‌گر پایه یا تکمیلی و آیین‌نامه‌های بیمه مرکزی.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
صلاحیت مرجع رسیدگی: موضوع: آیا دعوا در صلاحیت دادگاه عمومی حقوقی است یا هیات‌های حل اختلاف بیمه مرکزی؟ / دیدگاه ۱: صلاحیت دادگاه عمومی به دلیل اختلاف قراردادی / دیدگاه ۲: صلاحیت کمیسیون‌ها و نهادهای نظارتی بیمه
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیر شرایط عمومی و خصوصی قرارداد بیمه، پذیرش یا عدم پذیرش نظریه کارشناس رسمی دادگستری در خصوص میزان فرانشیز قابل مطالبه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به لغو اخذ فرانشیز در خدمات [نام خدمت درمانی] و استرداد مبالغ دریافتی مازاد.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توانم کل فرانشیز را حذف کنم؟
خیر، فقط در مواردی که اخذ آن خلاف قانون یا مصوبات دولت باشد، امکان‌پذیر است.
آیا این دعوا در دادگاه عمومی قابل طرح است؟
خیر، چون طرف دعوا سازمان دولتی است، در صلاحیت دیوان عدالت اداری است.
آیا برای استرداد پول باید دادخواست جداگانه بدهم؟
خیر، میتوانید در همان دادخواست الزام به لغو، استرداد را نیز بخواهید.
آیا رأی دیوان برای همه بیمه‌شدگان لازم‌الاجراست؟
اگر رأی هیئت عمومی باشد بله، اما اگر رأی شعبه باشد فقط برای خواهان است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع برقراری و دریافت مستمری بازنشستگی تامین اجتماعی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به لغو فرانشیز ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.