دعوای تایید انفساخ قرارداد — به زبانِ ساده
تایید انفساخ قرارداد زمانی مطرح میشود که به موجب شرطی در قرارداد (شرط فاسخ) یا حکم قانون، قرارداد به صورت خودکار و بدون نیاز به اراده طرفین یا حکم دادگاه منحل شده باشد. خواهان با طرح این دعوا از دادگاه می‌خواهد که وقوع این انحلال قهری را احراز و اعلام نماید. این دعوا جنبه اعلامی دارد و دادگاه تنها وقوع انفساخ را تایید می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان، طرفی از قرارداد است که ذینفع در اعلام انفساخ است؛ خوانده، طرف دیگر قرارداد است که وقوع انفساخ را نمی‌پذیرد.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (اعلامی)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد/اجرای قرارداد (طبق توافق یا قواعد عمومی).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل قرارداد، مدارک اثبات‌کننده تحقق شرط فاسخ (مثلاً گواهی عدم پرداخت چک، صورت‌جلسه عدم حضور در دفترخانه)، اظهارنامه ارسالی (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد، اما تاخیر طولانی ممکن است اماره‌ای بر اسقاط حق یا رضایت ضمنی تلقی شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
تنظیم دادخواست، ثبت در دفاتر خدمات قضایی، ارجاع به شعبه، رسیدگی و صدور رای، تجدیدنظرخواهی (در صورت اعتراض)، اجرای حکم (صدور اجراییه برای اعلام انفساخ).
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
انفساخ (انحلالِ قهری) با فسخ (ایقاع) متفاوت است؛ در انفساخ، ارادهٔ طرفین یا حکمِ دادگاه نقشی در انحلال ندارد و صرفاً وقوعِ شرطِ فاسخ یا عاملِ قهری (موضوع ماده ۴۵۴ قانون مدنی یا توافقِ طرفین) کافی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزومِ تأییدِ قضایی / دیدگاه ۱: انفساخ نیاز به حکمِ دادگاه ندارد و صرفاً اعلامی است / دیدگاه ۲: برای اثباتِ مالکیت یا خروج از قرارداد، اخذِ حکمِ تأییدِ انفساخ الزامی است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا شرطِ فاسخ در قرارداد به صراحت و بدونِ ابهام ذکر شده است؟، آیا وقوعِ شرطِ فاسخ (خارجی بودنِ عامل) به اثبات رسیده است؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تایید و اعلام وقوع انفساخ قرارداد مورخ ... به شماره ... به دلیل تحقق شرط فاسخ مندرج در بند ... قرارداد.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای انفساخ نیاز به حکم دادگاه است؟
خیر، انفساخ خودکار است و حکم دادگاه فقط جنبه اعلامی و اثباتی دارد.
آیا میتوانم همزمان خسارت تاخیر هم بگیرم؟
بله، اگر در قرارداد شرط شده باشد، میتوانید در همان دادخواست یا دادخواست جداگانه مطالبه کنید.
اگر طرف مقابل ملک را به شخص ثالث فروخته باشد چه؟
دعوای تایید انفساخ علیه خریدار اول مطرح میشود و پس از صدور حکم، میتوان ابطال سند انتقال به ثالث را نیز پیگیری کرد.
آیا انفساخ نیاز به اعلام دارد؟
اگرچه انفساخ خودکار است، اما اعلام آن به طرف مقابل برای جلوگیری از ادعاهای بعدی ضروری است.
راهنمای کامل: تفاوت فسخ، ابطال، تنفیذ و بطلان قرارداد؛ راهنمای جامع حقوقی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تایید انفساخ قرارداد ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.