دعوای الزام به تنظیم سند رسمی اجاره — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که رابطه استیجاری بین موجر و مستأجر وجود دارد (اعم از کتبی یا شفاهی) اما موجر از تنظیم سند رسمی اجاره امتناع میکند. این دعوا معمولاً در اماکن تجاری که مشمول قانون روابط موجر و مستأجر سال ۱۳۵۶ هستند اهمیت زیادی دارد. هدف از این دعوا، رسمی کردن رابطه استیجاری و بهره‌مندی از مزایای سند رسمی است.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان (مستأجر) علیه خوانده (موجر).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در برخی رویه‌ها) یا مالی (بسته به نظر دادگاه)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اجاره‌نامه عادی، رسیدهای پرداخت اجاره‌بها، استشهادیه، مدارک مالکیت موجر.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (یا مالی در صورت تقویم).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی به موجر جهت تنظیم سند
- ۲. ثبت دادخواست
- ۳. رسیدگی در دادگاه
- ۴. صدور حکم
- ۵. اجرای حکم توسط دفترخانه در صورت استنکاف موجر.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات رابطه استیجاری (وجود قرارداد کتبی یا شهادت شهود) و وضعیت ملک (ثبتی بودن یا نبودن) پیش‌شرط اصلی است. اگر ملک فاقد سند رسمی باشد، دعوا باید به طرفیت مالک رسمی مطرح شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: لزوم یا عدم لزومِ اثباتِ مالکیتِ خواهان در ملکِ فاقد سند رسمی / دیدگاه ۱: خواهان باید ابتدا مالکیت خود را اثبات کند / دیدگاه ۲: صرفِ اثباتِ رابطهٔ استیجاری کافی است و نیازی به اثباتِ مالکیتِ عین نیست.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا شهادت شهود برای اثباتِ اجاره‌نامهٔ شفاهی کافی است؟، آیا در صورتِ وجودِ سندِ عادی، دادگاه رأساً حکم به تنظیمِ سند می‌دهد یا ابتدا باید اصالتِ سند احراز شود؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تنظیم سند رسمی اجاره‌نامه نسبت به شش‌دانگ ملک به پلاک ثبتی ... به مدت ... با احتساب کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای ملک مسکونی هم می‌توان این دعوا را مطرح کرد؟
بله، اما در قانون سال ۱۳۷۶ الزام به تنظیم سند رسمی اجاره کمتر رایج است و بیشتر در اماکن تجاری کاربرد دارد.
اگر موجر سند رسمی مالکیت نداشته باشد چه؟
دعوا باید علیه مالک رسمی مطرح شود.
آیا هزینه دادرسی زیاد است؟
خیر، معمولاً به عنوان دعوای غیرمالی تلقی میشود.
اگر موجر در دفترخانه حاضر نشود چه میشود؟
نماینده دادگاه در دفترخانه حاضر و سند را امضا میکند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تنظیم سند رسمی ملک و خودرو در ایران؛ مراحل، مدارک و هزینه‌ها ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به تنظیم سند رسمی اجاره ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.