دعوای درخواست صدورحکم تولیت — به زبانِ ساده
این درخواست زمانی مطرح می‌شود که شخصی (متولی) برای اداره امور یک موقوفه نیاز به اثبات سمت یا اخذ حکم رسمی تولیت از دادگاه داشته باشد، یا اختلافاتی در خصوص سمت تولیت ایجاد شده باشد. وقفنامه سند اصلی است که نشان‌دهنده نحوه تعیین متولی (نص یا انتصاب) است. این امر به صورت غیرترافعی در قالب امور حسبی رسیدگی می‌شود. دادگاه پس از بررسی وقفنامه و احراز شرایط متولی، حکم صادر می‌کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
متقاضی تولیت (خواهان)؛ اداره اوقاف و امور خیریه (به عنوان خوانده یا ذی‌نفع).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع موقوفه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند وقفنامه (یا رونوشت مصدق آن)، شناسنامه و کارت ملی متقاضی، استعلامات ثبتی موقوفه، مدارک اثبات استحقاق (مانند وصیت‌نامه یا شرایط مندرج در وقفنامه).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد و هر زمان که نیاز به اثبات سمت باشد قابل طرح است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق تعرفه دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم درخواست و ضمیمه کردن وقفنامه و مدارک
- ۲. ثبت در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه حقوقی
- ۴. استعلام از اداره اوقاف و بررسی مفاد وقفنامه
- ۵. صدور حکم اثبات تولیت.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
احرازِ وجودِ وقفنامه یا سابقهٔ تولیتِ متقاضی و انطباقِ آن با شرایطِ واقف (شرطِ ذکوریت، اعلمیت، یا سایر شروط).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ دادگاهِ عمومی حقوقی در برابرِ ادارهٔ اوقاف / دیدگاه ۱: دادگاهِ عمومی صالح به رسیدگی است / دیدگاه ۲: با توجه به قانونِ تشکیلات و اختیاراتِ سازمانِ اوقاف، ابتدا باید موضوع در ادارهٔ اوقاف بررسی و سپس در صورتِ اختلاف به دادگاه ارجاع شود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا شهادتِ شهود برای اثباتِ تولیتِ موروثی کافی است؟، آیا قاضی میتواند بدونِ استعلام از ادارهٔ اوقاف حکم به تولیت صادر کند؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم مبنی بر اثبات و تایید تولیت اینجانب بر موقوفه [نام موقوفه] مقید در وقفنامه مورخ [تاریخ].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا اداره اوقاف میتواند با حکم تولیت مخالفت کند؟
اداره اوقاف میتواند نظرات خود را بر اساس وقفنامه اعلام کند، اما تصمیم نهایی با دادگاه است.
اگر وقفنامه مفقود شده باشد چه باید کرد؟
اثبات وقف و تولیت با اسناد جایگزین یا سابقه ثبتی بسیار دشوار و نیازمند ادله محکم است.
آیا تولیت قابل انتقال به دیگران است؟
خیر، مگر اینکه در وقفنامه به صراحت چنین اختیاری داده شده باشد.
آیا دعوای تولیت مالی است؟
خیر، ماهیت آن غیرمالی و از امور حسبی است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع وصیت، وقف و تولیت در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای درخواست صدورحکم تولیت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.