دعوای درخواست تعیین داور — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که طرفین یک قرارداد در موافقت‌نامه داوری (شرط داوری یا قرارداد داوری مستقل) توافق کرده باشند که اختلافات احتمالی از طریق داوری حل‌وفصل شود، اما یکی از طرفین از معرفی داور خود یا توافق بر روی داور مرضی‌الطرفین خودداری می‌کند. در این حالت، طرف ذی‌نفع از دادگاه صالح درخواست می‌کند تا دادگاه اقدام به تعیین و معرفی داور نماید. این نهاد حقوقی برای سرعت بخشیدن به حل اختلاف بدون ورود به تشریفات طولانی دادگاه‌ها پیش‌بینی شده است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: یکی از طرفین قرارداد دارای شرط داوری / خوانده: طرف دیگر قرارداد که از معرفی داور امتناع کرده است
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی / ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل تنظیم قرارداد یا محل اقامت خوانده یا دادگاه صالح برای رسیدگی به اصل دعوا
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
اصل یا تصویر مصدق قرارداد حاوی شرط داوری، سند اثبات بروز اختلاف، اظهارنامه رسمی درخواست معرفی داور و خودداری خوانده، تصویر کارت ملی خواهان
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای درخواست تعیین داور پس از بروز اختلاف و انقضای مدت تعیین داوری پیش‌بینی نشده است، اما تابع عموم قواعد مرور زمان است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی محاسبه و اخذ میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی به طرف مقابل برای معرفی داور مختص خود یا توافق بر داور واحد
- ۲. انقضای مهلت مقرر در قرارداد یا قانون (معمولاً ده روز از تاریخ ابلاغ اظهارنامه)
- ۳. ثبت دادخواست درخواست تعیین داور در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۴. رسیدگی دادگاه و احراز وجود شرط داوری و امتناع خوانده
- ۵. صدور رأی و تعیین داور از سوی دادگاه و ابلاغ به داور منتخب
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
درخواست تعیین داور زمانی در دادگاه مطرح میشود که توافق نامه داوری (شرط یا قرارداد داوری) وجود داشته باشد و یکی از طرفین از معرفی داور خود یا تعیین داور مرضی‌الطرفین خودداری کند.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: قابلیت استماع درخواست تعیین داور پیش از اثبات صحت اصل قرارداد / دیدگاه ۱: دادگاه باید ابتدا اصالت قرارداد را احراز کند / دیدگاه ۲: وجود ظاهر قرارداد برای تعیین داور کافی است / —
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز اعتبار و صحت شرط داوری، تفسیر اراده طرفین در نحوه انتخاب داور، پذیرش صلاحیت داور منتخب دادگاه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
درخواست تعیین داور با توجه به وجود شرط داوری در قرارداد شماره ... مورخ ... و استنکاف خوانده از معرفی داور اختصاصی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
چه کسانی نمی‌توانند به عنوان داور توسط دادگاه انتخاب شوند؟
اشخاص فاقد اهلیت قانونی، قضات و کارمندان شاغل در محاکم دادگستری و اشخاصی که ممنوعیت قانونی دارند.
آیا دادگاه پس از درخواست بلافاصله داور تعیین می‌کند؟
دادگاه پس از احراز صحت شرط داوری و استنکاف طرف مقابل، اقدام به تعیین داور می‌کند.
هزینه داوری به عهده چه کسی است؟
مطابق قانون یا توافق طرفین تعیین میشود و معمولاً در رأی داوری مشخص میگردد.
آیا تصمیم دادگاه در خصوص تعیین داور قابل تجدیدنظر است؟
خیر، تصمیم دادگاه در این خصوص قطعی است.
راهنمای کامل: راهنمای کامل داوری و کارشناسی در حقوق ایران؛ مراحل، شرایط و مواد قانونی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای درخواست تعیین داور ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.