دعوای الزام به ایفای تعهد (غیر مالی)مبنی بر — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی اقامه میشود که یکی از طرفین قرارداد (خوانده)، از انجام تعهد غیرمالیِ مقرر در عقد یا قرارداد (مانند تنظیم سند رسمی، تسلیم سند، انجام یک فعل مشخص، آموزش، یا انتقال دانش فنی بدون مبادله مستقیم پول در آن بخش) خودداری کرده و خواهان (متعهدله) الزام وی را به اجرای دقیق آن تعهد از دادگاه مطالبه می‌کند. قراردادها لازم‌الاجرا هستند و متعهد ملزم به اجرای مفاد آن است. خواهان و متعهدله علیه متعهد (خوانده قرارداد).
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
متعهدله (خواهان) علیه متعهد (خوانده)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل انعقاد قرارداد یا محل اجرای تعهد.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر مصدق قرارداد یا سند پایه، اظهارنامه رسمی مبنی بر درخواست ایفای تعهد (در صورت لزوم)، مدارک اثبات‌کننده امتناع خوانده از ایفای تعهد.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مشمول مرور زمان خاصی نیست، اما باید در فرجه متعارف پس از سررسید تعهد اقدام شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی محاسبه و اخذ میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی به خوانده برای ایفای تعهد؛
- ۲. تنظیم و ثبت دادخواست الزام به ایفای تعهد غیرمالی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی؛
- ۳. ارجاع به شعبه و تعیین وقت رسیدگی؛
- ۴. بررسی قرارداد و احراز امتناع خوانده توسط دادگاه؛
- ۵. صدور حکم به الزام خوانده؛
- ۶. صدور اجراییه و در صورت عدم انجام، انجام تعهد توسط دیگری به خرج محکومعلیه یا سایر ضمانت‌اجراهای قانونی.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در تعهداتِ غیرمالی، تعیینِ دقیقِ «موضوعِ تعهد» و «زمانِ انجام» در قرارداد بسیار حیاتی است؛ اگر تعهد قائم به شخص باشد، امکانِ الزامِ مستقیم وجود ندارد و باید به خسارتِ عدمِ انجامِ تعهد تبدیل شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ الزام به انجامِ تعهدِ قائم به شخص / دیدگاه ۱: دادگاه میتواند شخصِ ثالث را به هزینهٔ متعهد مکلف به انجامِ کار کند / دیدگاه ۲: چون تعهد قائم به شخص است، دادگاه فقط میتواند حکم به پرداختِ خسارت بدهد و نمی‌تواند شخص را مجبور به انجامِ کار کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
تفسیرِ قرارداد (آیا تعهد قائم به شخص است یا خیر)، میزانِ سخت‌گیری در تعیینِ مهلتِ جدید برای انجامِ تعهد، نحوهٔ محاسبهٔ خسارتِ تأخیر در انجامِ تعهد.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم بر الزام خوانده به ایفای تعهد غیرمالی مبنی بر [شرح تعهد، مثلاً تسلیم مدارک تحصیلی یا انتقال فناوری] موضوع قرارداد مورخ [تاریخ].
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر خوانده تعهد را انجام ندهد چه میشود؟
دادگاه میتواند از طریق جریمه، حبس یا انجام تعهد توسط شخص ثالث به هزینه محکومعلیه اقدام کند.
آیا ارسال اظهارنامه قبل از دادخواست الزامی است؟ / پرسش: در برخی قراردادها بله، اما به طور کلی برای اثبات امتناع بسیار مفید است. پرسش: آیا این دعوا مالی است؟
خیر، اگر موضوع تعهد مستقیماً وجه نقد یا مال منقول/غیرمنقول معین نباشد، غیرمالی محسوب میشود.
مرجع صالح کجاست؟
دادگاه محل اقامت خوانده یا محل انعقاد/اجرای قرارداد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعوای الزام به ایفای تعهد در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به ایفای تعهد (غیر مالی)مبنی بر ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.