دعوای اعلام تمکین — به زبانِ ساده
دادخواست الزام به تمکین یکی از دعاوی خانواده است که توسط زوج علیه زوجه مطرح میشود. طبق قانون مدنی، پس از وقوع عقد نکاح، زن مکلف است در اقامتگاه قانونی که شوهر تعیین می‌کند سکونت گزیند و حسن معاشرت داشته باشد؛ مگر اینکه حق تعیین منزل به زوجه داده شده باشد یا خوف ضرر بدنی، مالی یا شرافتی برای زن در منزل شوهر وجود داشته باشد. در صورت خودداری زوجه از تمکین بدون عذر موجه، زوج می‌تواند با تقدیم این دادخواست احکام شرعی و قانونی را مطالبه کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
زوج (خواهان) علیه زوجه (خوانده).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه خانواده محل اقامت خوانده یا محل سکونت مشترک زوجین به انتخاب زوجه.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند رسمی ازدواج (عقدنامه)، کارت ملی و شناسنامه زوج، اظهارنامه رسمی (توصیه میشود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد، اما عدم تمکین زوجه می‌تواند اثراتی بر تعلق نفقه داشته باشد.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق دعاوی غیرمالی خانواده.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
ارسال اظهارنامه رسمی برای بازگشت به منزل - تنظیم دادخواست - ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی - ارجاع به دادگاه خانواده و تعیین وقت رسیدگی - حضور در جلسه دادرسی و بررسی دلایل طرفین - ارجاع به داوری یا کارشناسی در صورت نیاز - صدور حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ آمادگیِ زوجه برای تمکین (تهیه مسکن مستقل و مناسب توسط زوج) و تأثیر آن بر استحقاقِ نفقه و صدورِ حکمِ نشوز.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: شرطِ حقِ حبس زوجه در تمکین / دیدگاه ۱: حق حبس مطلق است و زوجه تا دریافتِ کاملِ مهریه می‌تواند تمکین نکند / دیدگاه ۲: حق حبس با دریافتِ بخشی از مهریه یا تقسیط آن ساقط میشود.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مسکنِ تهیه‌شده توسط زوج «متناسب با شأن زوجه» است؟، آیا زوجه در گذشته عملاً تمکین داشته است؟، آیا ادعای زوجه مبنی بر خوفِ ضررِ جانی یا حیثیتی در صورتِ تمکین، واقعی است یا بهانه‌ای برای عدم تمکین؟
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به تمکین عام و خاص و بازگشت به منزل مشترک.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا با صدور حکم تمکین، نفقه زوجه قطع میشود؟
بله، در صورت اثبات نشوز و عدم تمکین عام، نفقه ایام عدم تمکین به زن تعلق نمی‌گیرد.
آیا زن می‌تواند به دلیل عدم دریافت مهریه از تمکین خودداری کند؟
بله، تا زمانی که مهریه کامل دریافت نشده، زن حق حبس دارد و می‌تواند از تمکین عام خودداری کند.
اگر مرد مسکن مناسبی تهیه نکند چه میشود؟
دعوای زوج رد میشود زیرا تهیه مسکن متناسب با شأن زوجه شرط تحقق تمکین است.
آیا حکم تمکین قابل اعتراض است؟
بله، در فرض قانونی قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه تجدیدنظر استان است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع نکاح، طلاق و رجوع در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعلام تمکین ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.