دعوای الزام به برقراری مستمری وظیفه — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که سازمان تأمین اجتماعی از برقراری مستمری بازماندگان (وظیفه) برای وراث قانونی بیمه‌شده متوفی خودداری می‌کند. در صورتی که شرایط قانونی (مانند سابقه پرداخت حق بیمه و رابطه تبعی) وجود داشته باشد و سازمان از انجام وظیفه قانونی خود استنکاف ورزد، ذی‌نفع میتواند به دیوان عدالت اداری شکایت کند. این دعوا در واقع الزام سازمان به انجام یک تکلیف قانونی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: وراث قانونی بیمه‌شده متوفی. خوانده: سازمان تأمین اجتماعی (شعبه مربوطه یا اداره کل).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (غیرمستقیم)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
گواهی فوت، شناسنامه و کارت ملی وراث، مدارک اثبات رابطه تبعی (در صورت نیاز)، سوابق بیمه‌ای متوفی، نامه رد درخواست توسط سازمان تأمین اجتماعی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد اما بهتر است در اسرع وقت پس از قطعیت رد درخواست توسط سازمان اقدام شود.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. مراجعه به شعبه تأمین اجتماعی و ثبت درخواست برقراری مستمری
- ۲. دریافت پاسخ کتبی مبنی بر رد درخواست
- ۳. ثبت دادخواست در دیوان عدالت اداری
- ۴. رسیدگی شعبه دیوان
- ۵. صدور حکم به الزام سازمان به برقراری مستمری.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثبات رابطهٔ استخدامی و تبعیتِ قانونیِ متوفی یا مستخدم با سازمانِ بازنشستگیِ مربوطه و احرازِ شرایطِ تکفل به موجبِ قوانینِ نیروهای مسلح یا قانونِ مدیریتِ خدماتِ کشوری (نامطمئن).
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ رسیدگی در صورتِ اختلاف بینِ صندوق‌های بازنشستگی و کارفرما / دیدگاه ۱: صلاحیتِ دیوانِ عدالتِ اداری به عنوانِ مرجعِ تظلم از تصمیماتِ مؤسساتِ دولتی / دیدگاه ۲: صلاحیتِ دادگاه‌های عمومی در برخی دعاویِ کارگری و تأمینِ اجتماعی (نامطمئن).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
نحوهٔ احرازِ استحقاقِ متقاضی، تفسیرِ مفادِ احکامِ گزینش و اشتغال، پذیرشِ شهادتِ شهود برای اثباتِ تکفل.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام سازمان تأمین اجتماعی به برقراری و پرداخت مستمری بازماندگان (وظیفه) به نفع اینجانب/اینجانبان از تاریخ فوت مورث.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا فرزندان ذکور بالای ۱۸ سال مستمری می‌گیرند؟
تنها در صورت اشتغال به تحصیل یا داشتن بیماری خاص (با تأیید کمیسیون پزشکی) امکان‌پذیر است.
آیا برای همسر متوفی شرایط خاصی وجود دارد؟
خیر، همسر دائم متوفی در صورت عدم ازدواج مجدد مستحق دریافت مستمری است.
اگر سازمان تأمین اجتماعی پاسخ کتبی ندهد چه کنیم؟
باید اظهارنامه رسمی برای سازمان ارسال کنید تا پاسخ کتبی دریافت کنید یا عدم پاسخگویی را مستند کنید.
آیا دیوان میتواند مبلغ مستمری را تعیین کند؟
دیوان صرفاً به اصل برقراری مستمری حکم میدهد و محاسبه مبلغ بر عهده سازمان است.
راهنمای کامل: راهنمای جامع برقراری و دریافت مستمری بازنشستگی تامین اجتماعی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به برقراری مستمری وظیفه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.