دعوای ابطال اجاره نامه — به زبانِ ساده
دعوای ابطال اجارهنامه زمانی اقامه میشود که عقد اجاره به دلیل فقدان یکی از ارکان صحت معامله (مانند عدم مشروعیت منفعت، عدم صلاحیت/مالکیت موجر، فقدان مدت، یا عدم امکان تسلیم عین مستاجره) از ابتدا باطل بوده باشد. با صدور حکم ابطال، اجارهنامه از زمان انعقاد کان‌لم‌یگن تلقی میشود. این دعوا با فسخ یا انفساخ اجاره که مربوط به آینده است متفاوت می‌باشد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: موجر، مستاجر یا مالک واقعی (ثالث)؛ خوانده: طرف مقابل عقد اجاره (یا موجر و مستاجر هر دو، اگر خواهان شخص ثالث باشد).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
حقوقی، غیرمالی (در صورتی که صرفاً ابطال سند مد نظر باشد) یا مالی (در صورت توام شدن با مطالبه منافع یا اجرت‌المثل)، ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
اگر موضوع عین مستاجره ملک باشد: دادگاه عمومی حقوقی/شورای حل اختلاف محل وقوع ملک (با توجه به میزان اجاره‌بها و صلاحیت قانونی)؛ اگر منقول باشد: محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
تصویر سند مالکیت یا مدرک ذینفعی، کپی اجارهنامه، دلایل و مدارک مثبت جهات بطلان (مانند عدم ذکر مدت یا مستحق‌للغیر بودن منافع).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت زمانی محدودی ندارد؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
مطابق دعاوی غیرمالی (در صورت عدم طرح خواسته مالی همزمان).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۲. ارجاع به مرجع صالح (دادگاه یا شورا)
- ۳. ابلاغ و برگزاری جلسه دادرسی
- ۴. احراز اسباب بطلان توسط قاضی
- ۵. صدور حکم بر ابطال اجارهنامه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر اعلام بطلان و ابطال اجارهنامه مورخ ..... راجع به شش‌دانگ یک باب ملک/آپارتمان به شماره پلاک ثبتی ..... به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر اجارهنامه باطل شود، تکلیف اجاره‌بهای پرداخت‌شده چیست؟
مستاجر حق استرداد وجوه پرداختی را دارد و موجر نیز در صورت استفاده مستاجر از منافع، مستحق اجرت‌المثل است.
فرق ابطال اجارهنامه با فسخ آن چیست؟
ابطال مربوط به بطلان عقد از روز اول است، اما فسخ پایان دادن به عقد صحیح از تاریخ فسخ به بعد است.
اگر در اجارهنامه مدت ذکر نشده باشد وضعیت آن چیست؟
طبق ماده ۴۶۸ قانون مدنی، اگر در اجاره مدت صریحاً ذکر نشده باشد عقد اجاره باطل است.
آیا مالک میتواند اجارهنامهای که فضولی تنظیم شده را ابطال کند؟
بله، در صورت عدم رضایت و رد معامله فضولی توسط مالک، اجارهنامه باطل میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تخلیه ملک مسکونی و مراحل قانونی آن در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال اجاره نامه ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.